Showing posts with label Lokabiramam. Show all posts
Showing posts with label Lokabiramam. Show all posts

Friday, August 14, 2026

అర్థం తెలుసా? దేశభక్తి, వందేమాతరం మరిన్ని విషయాల గురించి... On patrotism, and such matters


 

విషయానికి రాగలగడం చాలా గొప్ప విషయం — మెక్‌ లియోడ్‌ జి ప్రెస్టన్‌ (ఈయనగారెవరో తెలియదు. కానీ చాలా గొప్ప

మాట అన్నారు.)

అర్థం తెలుసా?

ఒక అనర్ధం జరుగుతుంది. దేశం మొత్తం ఒక్కటి అవుతుంది. ఆ భావన కొంత కాలం నిలుస్తుంది. ముందే ఎన్నికల

కాలం. పులి మీద పుట్ర లాగా పుల్వామా అనర్ధం ముంచుకు వచ్చింది. అది నిజంగా అనర్ధం. యుద్ధాలు, సేనలు అంటే

ఒకరి మీద ఒకరు పడి కొట్టుకు చావడానికే కదా? యుద్ధం అన్న పద్ధతిని మొదలు పెట్టిన వారు ఎవరో తెలియదు.

అంతకన్నా అర్ధంలేని పద్ధతి మరొకటి లేదు. తెలివి గల మనిషి ఆ తెలివిని ఉపయోగించుకుని సమస్యలకు

సమాధానాలు వెతకవచ్చు. అంతేకాని పాశవికంగా, రాక్షసంగా ఎదురుపడి చంపుకుని అందులో బలాబలాలు

తేల్చుకుంటాం అంటే అంతకన్నా అమానుషం మరొకటి లేదు. అయినా చరిత్ర అంటేనే యుద్ధాల వరుస. ప్రస్తుతం

యుద్ధం జరగడం లేదు. కానీ ఇరు దేశాల మధ్యన పొంతన లేదన్న సంగతి కూడా మరవడానికి లేదు.

హ్యాపీమోన్‌ జేకబ్‌ అనే జె ఎన్‌ యు ప్రొఫెసర్‌ ఒకాయన ఈ మధ్యన ఒక పుస్తకాన్ని వెలువరించాడు. దానిపేరు లైన్‌

ఆఫ్‌ కంట్రోల్‌. జేకబ్‌ అసలే మంచి పేరు లేని ఆ విశ్వవిద్యాలయంలో, రాజకీయాలు బోధిస్తూ ఉంటాడు. మౌలికాంశాలను

బోధిస్తూ ఉంటే చిక్కు లేదు. ఈ పెద్దమనిషి భారత - పాకిస్తాన్‌ సంబంధాల మీద నిపుణుడు. ఈ విషయం గురించి రెండు

దేశాలలోనూ చర్చలు సమావేశాలు జరుగుతుంటాయి, అంటే మనలాంటి వాళ్లకు కొంచెం విచిత్రంగానే తోస్తుంది. సైన్యం

దారి సైన్యం చూస్తుంటే, విద్యావంతులు, పరిశోధకులు మరో పక్కన మాటలు, మంతనాలు సాగిస్తున్నారు, అన్నమాట.

తన రంగం గురించి బాగా తెలుసుకోవాలి కనుక ఈ ప్రొఫెసర్‌ గారు భారతదేశంలోని సైనిక అధికారులను చాలామందిని

కలిసి విషయ సేకరణ చేస్తుంటాడు. పదవిలో ఉన్నవారు అంత సులభంగా మాట్లాడారని, రిటైర్‌ అయినవారు

సులభంగానే ఎన్నో విషయాలు చెబుతారని ఈ పరిశోధకుడు తన పుస్తకంలో వెల్లడిస్తాడు. నేను ఆ పుస్తకాన్ని

కొన్నాను. రెండు మూడు పత్రికలలో సమీక్ష చదివిన తరువాత ఆ పుస్తకం చదవాలి అనిపించింది. కనుక కొన్నాను.

చదివాను కూడా!

పరిశోధకుడు దేశంలో సైన్యాధికారులను మెప్పించి, ఒప్పించి లైన్‌ ఆఫ్‌ కంట్రోల్‌ వెంట కొంతకాలం

గడిపి అక్కడి పరిస్థితులను ఆకళింపు చేసుకున్నాడు. ఈలోగా అటువేపు వారిని కూడా రకరకాలుగా బుజ్జగించి,

పాకిస్తాన్‌ వెళ్లడానికి పర్మిషన్‌ తెచ్చుకున్నాడు. అంతేకాదు, సరిహద్దు వెంట అధికారంలో ఉన్న అత్యున్నత స్థాయి

వారితో కలిసి మంతనాలు చేయడానికి కూడా కావలసిన అనుమతులను సంపాదించాడు.

మనదేశంలో లాగే అటు పాకిస్తాన్‌ లో కూడా ప్రజలకు పక్క దేశం ప్రజల మీద నిజంగా ఏవగింపు లాంటివి లేవు.

అయితే రాజకీయంగా అవసరం గనుక, మీడియా వారు అంతకన్నా చేయగలిగింది లేదు గనుక, రకరకాల మార్గాల

ద్వారా అవతలి దేశం మీద అందరికీ గుండెలనిండా అసహ్యం కలిగే పరిస్థితులను, కావాలని తయారు చేస్తున్నారంటే

ఆశ్చర్యం కాదు. ప్రజలకు ప్రజలకు మధ్యన వైరుధ్యం ఉండవలసిన అవసరం లేదు. నేను ఈ రకం మాటలు చెబితే

నన్ను కూడా దేశభక్తి లేనివాడు అని తన్ని తగలేస్తారు. ఇక్కడ దేశభక్తి గురించిన ప్రసక్తి లేనే లేదు. అవతలి దేశంలో

ఉంటున్నవాళ్ళు కూడా మనుషులే. కానీ దేశాన్ని నడిపిస్తున్న వారు మాత్రం బహుశా మనుషులు కారు. ఇది రెండు

వైపులా సత్యమే. వీళ్లకు తగినట్టే మిలిటరీ ఉంటుంది. నిష్కారణంగా లైన్‌ ఆఫ్‌ కంట్రోల్‌ వెంట ఇరువైపుల నుంచి

కాల్పులు జరుగుతుంటాయని, అమాయకుల ప్రాణాలను బలికొంటారని అర్ధం కానివ్వరు. హ్యాపీమోన్‌ జేకబ్‌ పుస్తకం

మొత్తం చదివితే విషయం అర్థమవుతుంది.

నిజానికి ఈ వ్యాసంలో నేను చెప్పదలచుకున్నది పాకిస్తాన్‌, భారత దేశాల మధ్యన ఉన్న సంబంధాలను గురించి

కానేకాదు. అందుకే విషయానికి రావడం కష్టం, అన్న ఒక మంచి మాటను ముందే ఉటంకించాను. దేశంలో అందరికీ ఈ

మధ్యన కొంచెం మరుపు పాలయిన దేశభక్తి ఒక్కసారిగా ఉప్పొంగింది. పంద్రాగస్టు, ఛబ్బీస్‌ జనవరి వచ్చాయంటే

పాటలు పాడుతూ, వీధుల వెంట ఊరేగింపులు చేసిన చిన్నతనపు అనుభవాలు గుర్తుకువస్తాయి. తలుచుకుంటే ఒళ్లు

గగుర్పొడుస్తుంది. తరువాత జరిగిన చైనా, పాకిస్తాన్‌ యుద్ధాల సందర్భంగా, దేశవ్యాప్తంగా ప్రదర్శితమైన దేశభక్తి,

మరొకసారి కళ్లముందు మెదులుతుంది. అప్పటికి నేను అవగాహన లేని కుర్రవాడిని. అయినా దసరా, దీపావళి లాగే

స్వాతంత్రదినం కూడా ఇవ్వాళటికి నాకు పండుగలాగా కనిపిస్తుంది. దసరా, దీపావళి గురించి తెలియని నేటి

యువతరానికి ఇక దేశభక్తి గురించి ఎవరు చెప్పాలి?

మొత్తానికి అందరికీ ఈ గడ్డు సమయంలో, సైనికుల పట్ల తమకు గల భావాలను వ్యక్తం చేయ వలసిన అవసరం ఉందని

అర్ధమయింది. మా వీధి చివరన కూడలిలో బహుశా ఆటోవాళ్లు, మరికొంత మంది కలిసి ఒక జెండా ఎగురవేసి, అక్కడ

దేశభక్తి పాటలు వినిపించారు. కానీ సందర్భానికి తగినట్లు కాకుండా వాళ్లంతా హాయిగా జోకులు వేసుకుని

నవ్వుకుంటున్నారు. అసలు విషయం చెప్పడానికి వాళ్లకు తగిన నాయకత్వం లేదు. నాలాంటివాడు ఎవడైనా

ముందుకు వెళ్లి చెబుతానంటే, బహుశా వాళ్ళు వినే లక్షణం కనిపించదు. వాళ్లను వదిలి పెట్టవలసిందే. ఒక సాయంత్రం

మా కాలనీలోని ఆడవాళ్లు కొంతమంది చేరి, కొవ్వొత్తులు వెలిగించి, వీధుల వెంట నినాదాలు చేస్తూ తిరిగారు.

( నేను వాడిన ఆడవాళ్లు అన్నమాట నాకే బాగుండ లేదు.) స్త్రీ జనం అనడం కన్నా ఇదే కొంత మేలు అనుకున్నాను. వీళ్ళ భావన చాలా బాగుంది. కానీ వీరిలో కూడా సందర్భానికి అవసరమైన సమాచారదృష్టి మాత్రం లేదు. మరేమీ తోచ లేదు

కనుక అదేపనిగా భారత్‌ మాతాకీ జై అంటూ ఉన్నారు వాళ్ళు. అప్పుడప్పుడు ఎవరో కలుగజేసుకుని వి వాంట్‌ జస్టిస్‌ అని

కూడా నినాదాన్ని ఇస్తున్నారు. వాళ్లకు ఏమి న్యాయం కావాలి అన్నది వాళ్లకే తెలియదు. మృతవీరులకు నివాళులు

అర్పిస్తున్నారు కనుక, వారి గురించి నినాదాలు ఉండాలి. చిత్రంగా మన దగ్గర ఏ నినాదం కావలసి వచ్చినా, అది మరొక

భాషలో ఉండాలి. కార్మికుల ఐక్యత వర్థిల్లాలి అనడానికి మజ్దూర్‌ యూనియన్‌ జిందాబాద్‌ అంటారు. ముర్దాబాద్‌ అనే

మాట మరొక చోట వాడుకుంటారు. లేదంటే ఇంగ్లీషులో నినాదాలు చేస్తారు. మన భాష మీద మనకు పట్టు లేదు.

కనుకనే పెద్దపెద్ద మాటలు సంస్కృతం నుంచి అరువు తెచ్చుకుని వాడుకునే పద్ధతి చాలాకాలంగా కొనసాగుతున్నది.

ఇక నినాదాల విషయానికి వస్తే సంస్కృతంలో నినాదాలు ఇచ్చేవారు ఎవరూ, బహుశా అందుబాటులో లేరు. వీర జవాన్‌

అమర్‌ రహే అంటే సరిపోయేది. ఆ రెండు ముక్కలు కూడా వీరికి దొరకలేదు. భారత్‌ మాతాకి జై అన్నారు. ఎవరు ఈ

బారత్‌ మాత? ఇది నా ఇవాళటి విషయం.

విషయానికి చేరుకునే సరికే నాకు అందుబాటులో ఉన్న ఈ పేజీ అడుగుకు చేరుకున్నాను. అయినా మునిగింది లేదు.

భారతమాత అన్నమాట ఒక భావన మాత్రమే. తెలుగులో కొంతమంది భరతమాత అని కూడా రాస్తారు. సంస్కృతం,

వ్యాకరణం తెలిసినవారికి ఇక్కడ ఒక చిక్కు ఎదురవుతుంది. భరతుని మాత భారతమాత. అంటే శకుంతల. ఆమెను

కాదు మనం ప్రార్థిస్తున్నది. భారతదేశం అనే మాతను ఊహించుకుని పూజించుకుంటున్నాము. మాతృదేశం అన్న

భావన మనలో గట్టిగా ఉంటుంది. దేశమంటే మట్టి కాదోయ్‌, దేశమంటే మనుషులోయ్‌ అన్నారు గురజాడ! మరి

ఇప్పుడు ఎవరు ఈ భారతమాత?

భక్తి కావాలంటే అందుకు ఒక ఆలంబన కావాలి. నిర్గుణుడు, నిరాకారుడు, నిరంజనుడు, అజాయమానుడు అని

ఆయన గురించి ఒక పక్కన చెప్పుకుంటూనే ఆయనకు వేలాది ఆకారాలను ఆపాదించుకుని, అర్చావతారములు

అంటూ పూజలు చేస్తున్నాము. అందులో ఒక దేవుడు సరిపోక లెక్కలేనన్ని దేవుళ్లను తయారు చేసుకున్నాము.

కనుక గజిబిజి పుట్టింది. తెలియజెప్పే వారు లేక కొంతమందికి విషయం అర్థం కావడం లేదు.

అచ్చంగా ఇదే పద్ధతిలో దేశం మీద అభిమానం ఉండాలంటే, ఆ దేశాన్ని ఒక మనిషిగా చూడగలగాలి. దేవుడిని కూడా

మనిషిగా చూసిన మనం, దేశాన్ని, ఒక తల్లిగా చూచి పూజించుకోవడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. అభ్యంతరం అంతకన్నా

ఉండకూడదు.

ఇంకొక తికమక గురించి ఇక్కడే చెప్పుకుంటే పోతుంది. వందేమాతరం అంటూ బంకించంద్రుడు తన నవలలో

వాడుకున్న ఒక పాటను జాతీయగీతం, నేషనల్‌ సాంగ్ గా వాడుకుంటున్నాము. ఏవో కొన్ని విశేషణాలు ఉన్న మొదటి

భాగాన్ని మాత్రమే అవసరం వచ్చినప్పుడు పాడుకుంటున్నాము. సప్త కోటి కంఠ కలకల నినాద అంటూ తరువాత సాగే

చరణాలు ఉన్నాయి, అని కూడా చాలా మందికి తెలియదు. ఇక అసలైన జాతీయగీతానికి వస్తే జనగణమన అధినాయక

అంటూ ఒక పురుషుడిని ప్రార్థిస్తున్నాము. రవీంద్రుని దృష్టిలో ఈ పురుషుడు జార్జి చక్రవర్తి అని నేను ఇవాళ అంటే

అందరూ నన్ను తన్ని తగలేస్తారు. ఎవరు ఈ అధినాయకుడు? భారత మాత అనే భావన ఒక పక్కన ఉండగా ఎందుకు

ఒక పురుషుడిని ప్రార్థించడం? ఆ పురుషుడు ఒక దేవుడు అనుకుందామా? అప్పుడు అంతకన్నా పెద్ద చిక్కు

మొదలవుతుంది? ఆ దేవుడు ఏ మతానికి సంబంధించిన వాడు? రవీంద్రుడు ఏ మతానికీ చెందని ఒక దేవుని గురించి

పాడుకున్నాడు. ఆంత భావనాబలం మనకు ఉన్నదా చెప్పండి! ఈ విషయం గురించి ఇక్కడ నేను ఇంతకన్నా ఎక్కువ

ప్రస్తావించ దలుచుకోలేదు.

అందరూ నాకంటే ఎక్కువ తెలిసిన వారే! ఆలోచించండి! ఆలోచన లేని వారికి కనీసం మీరైనా చెప్పండి! తికమకలో

పడి తెలియకుండా ముందుకు సాగేకన్నా, ఉన్నచోట నిలబడి ఆలోచించడం మేలు కదా!

Monday, December 29, 2025

లోకాభిరామం - నాణానికి అటు ఇటు : ఆర్వీయార్ గురించి Lokabhiramam - Two sid...

లోకాభిరామం - నాణానికి అటు ఇటు

ఆర్వీయార్ గురించి

ఆర్వీయార్‌

నాకు ముగ్గురు ఆర్వీయార్‌లతో మంచి పరిచయమైంది. ముగ్గురి గురించీ చెప్పవలసింది శాననే ఉంది. ఈ ముగ్గురిలో ఒకాయన నిజానికి ఉట్టి ఆర్వీయార్‌ కాదు. ఆయన పూర్తి పేరు ఆర్వీయార్‌ చంద్రశేఖరరావు. ఆయన గురించి నా బ్లాగు లోకాభిరామంలో 2007లోనే రాశాను. ఆయనతో నిజానికి నాకు అంతగా పరిచయం లేదు. పరిచయం కలగడం అదొక అనుభూతి. అనుభవం. అప్పట్లో చంద్రశేఖరరావు గారు ఎ.పి. ఓపెన్‌ యూనివర్సిటీకి వైస్‌ చాన్సలర్‌గా ఉన్నారు. ఆ యూనివర్సిటీ వారు, నన్ను ఒక పాఠం చెప్పమని పిలిచారు. నేను జంతుశాస్త్రం చదువుకున్నాను. రెండేండ్లు పాఠాలు చెప్పడానికి చేసిన ప్రయత్నం నిజానికి చేదు అనుభవంగా మిగిలింది. అయినా సరే మిత్రులను నొప్పించలేక పాఠం చెప్పడానికి వెళ్లాను. అక్కడ విద్యార్థులుండరు. పాఠం రికార్డు చేసి, అవసరమైన చోట వినిపిస్తారు. రికార్డింగ్‌ ముగిసింది. మిత్రులు ఉమాపతి వర్మ, మా వీసీ గారిని కలుద్దాం. ఆయన సంతోషిస్తారు అన్నాడు. ఆయన మరీ పెద్ద మనిషి. జగమెరిగిన వ్యక్తి. నేనొక కుర్ర ఆఫీసరును మాత్రమే. ఆయనను కలవడానికి కొంచెం జంకినట్లే గుర్తు. ఆశ్చర్యంగా ఆయనకు నా గురించి అప్పటికే తెలుసు! అదీ పెద్దవాళ్ల పద్ధతి! అనిపించింది.

మాటల్లో పడ్డాము. వర్మగారు లేరక్కడ. పెద్దాయన, నేను ఇద్దరమే మిగిలాము. కాసేపు తరువాత ఆయన తన టేబుల్‌ దగ్గర కుర్చీలోంచి లేచి వచ్చి సోఫాలో కూర్చున్నారు. నేనూ అక్కడికే చేరాను. ఆ తరువాత మరెవరూ ఆ గదిలోకి రాలేదు. ఏ కాయితాలు, ఫైళ్లు తేలేదు. అది ఆయన పద్ధతి అయ్యుంటుందని అనుకున్నాను. చాలాసేపు మాట్లాడుకున్నాము. చాలా సంగతులు మాట్లాడుకున్నాము. నాకు నా వయసు పెరిగిన భావం కలిగింది. చివరికి వెళ్లిపోయే సమయం వచ్చింది. ‘మీ విలువైన సమయం పాడు చేసినట్లున్నాను’ అన్నాను

వినయంగా, ‘కాదు. సత్సంగం. మళ్లీమళ్లీ దొరకదు’ అన్నారాయన. నా నోట మాట రాలేదు.

ఆ తరువాత నేను వారి ఆఫీసుకు వెళ్లినట్టు గుర్తు లేదు. ఆయన మాత్రం ఎప్పుడు మా ఆఫీసుకు, ఆఫీసు వేపు వచ్చినా నా దగ్గరకు వచ్చి కూచునేవారు. ఆయన అన్ని రకాల పెద్దమనిషి. తమ్ముని వలె నన్ను అభిమానించారు. ఒకసారి ఆయన వచ్చినప్పుడు నా ముందర, ఒక సీడీ ఎన్‌సైక్లోపిడియా ఉంది. పాతకాలం మనిషి గనుక ఆయనకు అది కొత్తగా కనిపించింది. ఆయన చిన్నపిల్ల వాడయిపోయి, ప్రశ్నలడగడం మొదలు పెట్టారు. వంద ప్రశ్నలడిగారు. అంతటి వ్యక్తికి నేనేదో కొత్తగా చూపుతున్నానన్న సంతోషం నన్ను ముంచె త్తింది. ఇద్దరమూ కంప్యూటర్‌ ముందర ఎంతో కాలం గడిపాము.

ఆయన ఉన్నట్టుండి ‘లాస్ట్‌ సప్పర్‌’ అనే పెయింటింగ్‌ ఉంటుందా, ఇందులో?’ అని అడిగారు. అది నిజంగా ఉంది. రావుగారికి చిత్రకళ మీద చాలా అభిమానం, ఆసక్తి ఉన్నట్లున్నాయి. ఆయన ఒక సర్వస్వంగా మారిపోయి, జీసస్‌ లాస్ట్‌ సప్పర్‌ గురించి చెప్పసాగారు. (ఎన్‌సైక్లోపిడియా బ్రిటానికాలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ గురించిన వ్యాసం ఆయన రాశారని నాకు తరువాత తెలిసింది) లాస్ట్‌ సప్పర్‌ పెయింటింగ్‌లో ఒక మనిషి బొమ్మను తుడిపేశారని రావుగారు చూపిస్తుంటే, ఆశ్చర్యం నావంతయింది. ఆ తరువాత ఆ విషయం గురించి చాలానే చదివాను. పెయింటింగ్‌ సంగతేమో గానీ, చంద్రశేఖరరావుగారిలోని ఆ కుతూహలం, ప్రశ్నలడిగిన తీరు, నన్ను ఎంతగా ప్రభావితుడిని చేసినయో చెప్పలేను.

నేను కొంతకాలం హైదరాబాద్‌ వదిలి వెళ్లవలసి వచ్చింది. రావుగారు కెనడాలో కామన్వెల్త్‌ ఆఫ్‌ లెర్నింగ్‌ అనే అంతర్జాతీయ సంస్థలో పెద్ద హోదాలో వెళ్లి పని చేశారు. నేను తిరిగి హైదరాబాద్‌ వచ్చాను. ఆయన కూడా వచ్చారు. నాకాయన గుర్తుండడంలో గొప్ప లేదు. కానీ ఆయన నన్ను గుర్తుంచుకున్నారు. చెప్పాపెట్టకుండా మా ఆఫీసుకు వచ్చారు. నా పి.ఎ. దగ్గరకు వెళ్లి నా గదిలోకి రావడానికి అనుమతి అడుగుతున్నారు. నా గుండె గొంతుకలోకి వచ్చింది. లేచి ఎదురెళ్లి లోనికి తెచ్చాను. ఆయన అదే ఉత్సాహంతో పిల్లవానివలె ముచ్చట సాగించారు. ‘ఏం చదువుతున్నావు?’ అని అడిగారు. తాము చదువుతున్న పుస్తకం చూపించి, నీవూ చదువు, నేను ముగించిన తరువాత ఇస్తాను’ అన్నారు. నేను పుస్తకాలు చదువు తానని ఆయన గుర్తుంచుకున్నారు. అంతటి మహానుభావుడు నన్ను వెతుకుతూ వచ్చినందుకు నాకు కలిగిన భావాలను వర్ణించలేను. తరువాత ఆ లాస్ట్‌ సప్పర్‌ పెయింటింగ్‌ను మరెక్కడో చూచిన వెంటనే, ఆయన గుర్తొచ్చారు. బ్లాగు ఎంట్రీ రాశాను. అది చదివి, ఆయన విద్యార్థి ఒకరు మంచి కామెంటు రాశారు. ఇంకా కాలం గడిచింది. నేనే పనికిరాని వాణ్ణి. ఆయన ఎక్కడున్నారని కూడా తెలుసుకునే ప్రయత్నం చెయ్యలేదు.

కూలి పని - కథ: 

బ్లాగులోకి పోతే చిత్రమైన కథ ఒకటి గుర్తొచ్చింది. మీరూ చదవండి. ఈ కథను ఆనా మారియా అనే ఆర్జెంటీనా రచయిత్రి రాసింది!!

మామూలు మనుషులు మా పనిని గురించి రకరకాలుగా ఆలోచిస్తారు. కానీ మా పని మాత్రం చాలా మామూలు రకం. అది, మీరు సినిమాల్లో చూచినట్టు మాత్రం ఉండదు. మా మొదటి అవకాశాలు మాత్రం మాకు బాగా గుర్తుండిపోతాయి. అందరూ అనుకున్నట్లు గాక, మాలో కూడా, అనుభవం గలవాళ్లు, అనుకూలం గాని పనులను, కష్టమైన వాటిని, అంతగా నచ్చని వాటిని ఒప్పుకోరు. అది మామూలుగానే కొత్త వారికి అందుతాయి. ఓ వంద డాలర్లిస్తే, ముసలాడి గొంతు పిసికేందుకు సిద్ధంగా ఉండే కుర్రవాళ్లు ఎప్పుడూ దొరుకుతారు మరి.

నేను నా మొదటి క్లయంట్‌, శ్రీమతి మెర్సిడస్‌ ఉల్లోవా గారి ముందు కూచున్నప్పుడు నిజంగా పనిలోకి కొత్తగా వచ్చినవాణ్ణి. నాకు కాస్త జంకుగా ఉందింకా. అంతకు ముందు కొంతమంది ప్రాణాలు తీశాను. నిజమే. కానీ అది దొంగతనాలు, కొట్లాటలలో భాగంగా మాత్రమే. ఈ వృత్తిలోకి దిగడంలో నాకు మరో గొప్ప వెసులుబాటుంది. నేనెప్పుడూ పట్టుబడింది లేదు.

నేనావిడను, వాళ్లింట్లో రాత్రిపూట కలిశాను. క్లయంట్లు సాధారణంగా మాతో నేరుగా మాట్లాడడానికి ఇష్టపడరు. కానీ, ఈ డిజిటల్‌ యుగంలో, సాక్ష్యాలు మిగలకుండా ఉండడానికి, నేరుగా కలవడం కన్నా మంచి మార్గం ఇంకొకటి లేదు. నేను ఇంట్లోకి రావడం, ఎవరూ చూచే అవకాశమే లేదు. ఆవిడ నా కోసం తలుపు తెరిచే ఉంచింది. గంట మోగించాల్సిన అవసరం కూడా రాలేదు.

ఇంట్లో ఒక జంటకు సంబంధించిన కథలు చెపుతున్నట్లు బోలెడు ఫోటోలున్నాయి. మెర్సిడిస్‌ నీడగా ఉన్న తన గదిలో బల్ల ముందు కూచుని ఉంది. బొమ్మల్లో ఉన్న మనిషి ఆవిడేనని గుర్తించడం కష్టం కాదు. ఆవిడ ముసలిగా, వాచిపోయినట్టు ముతకగా ఉంది. కంపు గొడుతున్నది కూడా. ఆవిడ ఏ మాత్రం కాలయాపన చేయలేదు. సగం డబ్బు అప్పటికే బల్ల మీద పెట్టి ఉంది. ఆ గదినిండా వికారమయిన తీపి వాసన నిండి ఉంది. ‘నువ్వు నా భర్తను చంపేయాలి. బాత్‌ టబ్‌లో ముంచేయాలి.’ నేను అడ్డు తగిలాను. కారణాలతో నాకు పనిలేదు. ‘సరే! మరో రెండు రోజుల్లో...!’ ‘ఇప్పుడే!’ ‘అదిగో బాత్‌రూమ్‌’ ‘పిచ్చి ఆడది!’ అనుకున్నాను నేను. ఒకర్ని బాత్‌ టబ్‌లో చంపడమంటే, మురికి, కష్టంతో కూడుకున్న పని. కాళ్లను పాదాల దగ్గర పట్టుకుని మనిషిని చేతయినంతగా పైకి ఎత్తాలి. తల నీళ్లలో మునుగుతుంది. అలా మునిగిపోతున్న మనుషులు కాళ్లు చేతులు గట్టిగా కొట్టుకోవడం మామూలే. కానీ ఈ మనిషి ముసలతను. నాకదే బాధ. ఇక ఆలోచించకుండా, డబ్బులు జేబులో ఉంచుకుని పనిలోకి దిగాను. నా అనుమానం మాట అటుంచి పని అలా అలా ముగిసిపోయింది. బయటికి వచ్చేసరికి నా దుస్తులు తడిసి ఉన్నాయి. మిగతా డబ్బులు సిద్ధంగా బల్ల మీద ఉన్నాయి. నేను నా క్లయంట్‌ కోసం అటుయిటు చూచాను. కానీ ఆవిడ వెళ్లిపోయింది. బాత్‌రూం చప్పుళ్లు వినదలచుకోలేదేమో! ముసలతను ప్రమాదవశాత్తు చచ్చాడని నిర్ణయించడం కష్టం కాలేదు. వార్తాపత్రికల్లో రావడానికి అదేమంత ఆసక్తికరమయిన సంగతి కాదు. ప్రమాదవశాత్తు ఒక ముసలతను చచ్చాడని చాలా రోజుల తరువాత రాశారు. అతను కనిపించకపోయే సరికి పక్కింటి వాళ్లు పోలీసులకు ఫోన్‌ చేశారు. కుళ్లిన శవం దొరికింది. అతను ఒంటరి మనిషి. పిల్లలూ లేరు.

ఉల్లోవా కంపు గొట్టిందంటే ఆశ్చర్యం లేదు మరి-

అదీ కథ! - ఇంతకూ నాకు ఈ కథ ఎందుకు నచ్చింది? మీకు నచ్చిందా? నచ్చితే ఎందుకని?

కవిత: 

కఠినతర తర్క వాక్ప్రసంగముల వలన, 

కావ్య నిర్వచనము, సేయ పరుగుటెల్ల 

గడ్డపారలు, గొడ్డండ్లు, గదలు దెచ్చి, 

ముక్కుపోగు నమర్చెడు ముచ్చటగను

 - విద్వాన్‌ విశ్వం.



Sunday, December 7, 2025

Lokabhiramam లోకాభిరామం - పోగాలము

లోకాభిరామం

పోగాలము

పోగాలము

వానికి గోపియను పేరుబెట్టిరి. వాడు వాస్తవముగనే ముక్కుమీద గోపము గలవాడాయెను. వాడు నాకు చాలా గొప్ప పేరున్నదనును. ఆ పేరెక్కడనున్నదని ప్రశ్న బుట్టును. కొందరికి వారి పేరు గోడమీద నుండును. గోడ మీదకన్నను, గోడకు తాపితము జేసిన నొక జెక్క మీద చెక్కబడి యుండుననిన కడు సమంజసముగా నుండును. వీనికట్టి పేరు లేదు. అట్లున్న పేరు గొప్ప పేరెట్లగును? అది చెక్క మీద పేరగును. ఒకనికి గొప్ప పేరున్నదన్న నేమి భావము? వాని ప్రతిష్ఠ ఘనముగా నున్నదని గదా! అందుకే పేరు ప్రతిష్ఠలను నొక సమాసమేర్పడినది. అందొకటి యున్న రెండవది గూడ తోడుగా నుండునని భావము.

వానికి తలిదండ్రులు బెట్టిన పేరు గోపాలము. తెనుగున పేరల జివరన డుమువులుండవలెనని గదా వ్యాకరణము. వాడు గోపాలుడు. తమిళమున గోపాలన్‌ అందురు. అది యేకవచనమే. గోపాలర్‌ అన్న గాని బహువచనము గాదు. తెనుగున డు అన్న నేకవచనము. అది యందరికి నచ్చదు. నీవొక్కరివే. కాని నిన్నెవరో ‘మీరు’ అని సంబోధించిన నొక గౌరవము, ఒక యానందము. ఒకప్పుడొకడు నా వద్దకు వచ్చి యేదో ఫిర్యాదు చేయనుండెను. వాడు మాటిమాటికి ‘మేము’ అనుచుండెను. నాకు కొంచెము తిక్క. అది కొంచెము గాదు, పుష్కలముగనున్నది. వానిని ‘ఏదీ, కొంచెము పక్కకు జరుగుమంటిని. వానికర్థము గాలేదు. యేలయని యడిగెను. ‘కొంచెము జరుగుమని మరల యంటిని. నేనధికారిని, అతడు సేవకుడు. కనుక జరిగెను. ఒక్కనివే యుంటివి. మాటిమాటికి మేమనుచుంటివి. నీవసలే స్థూలకాయుడవు, వెనుకనెవ్వరయిన యుండిరో చూడవలెనని, జరగమంటిని’ అని వారించితిని. వానికి కొంత అర్థమయినది. కొంత గాలేదు.

డుమువులలో రెండవది ము. రాముడను వాడు ‘రామము’గా మారును. అది యేకవచనమా? ఎన్ని పదములున్నవను యనుమానమేరికిని గలుగదు. అదియును ఒకనినే సూచించును. అయినను, అవగాహనము కొరవడినందుకు అందొక సౌలభ్యము దోచును. ఈ గోపియను కోపికి, గోపాలము అనిపేరు వడినది. పట్నము పాపమని యెవ్వరును వ్రాయుట లేదు. పట్నం అని వ్రాయుచున్నారు. ఎక్కడికి బదులుదేరితివని ప్రశ్న. పట్నమునకని ఉత్తరువు. అంత పట్టింపు లేనివారు ‘పట్నానికి’ అని బదులిత్తురు. ఈ మధ్యన పుస్తకములు, పత్రికలలో గూడ ‘పట్నంకు’ అను ప్రయోగము గనుపించుచున్నది. సంస్కృతమున విభక్తి ప్రత్యయములున్నవి. నగరం అన్న మాటలో నగరమునకు అను నర్థము గూడ నిమిడియున్నది. నగరమునందు, అనుటకు నగరే యనవలయును. మన వారు నగరంనందు యని నగుబాట్లగుదురేమో? భాషయననది ప్రవహించు నది వంటిది. మారుచుండ వలెను. నిజమే. కానీ మార్పు వలననెవరికో కొంత వెసులు బాటుండదగును. గోపాలము, తన పేరు గోపాలం అని వ్రాయును. నా పేరు, నా యిచ్చ యనుకొన్నాడేమో? డుమువులున్నంత కాలమది తెనుగు పేరు. అవి లేకున్ననది దెగులు పేరు.

ఒక గాయకుడు వచ్చెను. భజరే గోపాలం, అని పాటబాడెను. గోపాలుని భజింపుమని గదా పాట యర్థము? రామ శబ్దమకారాంతము. రామముగా వ్రాసిననది డుమువులు పద్ధతిలో పేరు. రామం అని వ్రాసినచో నది సంస్కృత శబ్దమగును. రామునికను నర్థమిచ్చును. ఈ గోపాలమను వాడు బ్రౌను దొర రాసిన తెనుగు నిఘంటువును అచ్చునకు తయారు జేయు కార్యక్రమమునందు పాలుగొనెను. యంత్రమునందు అక్షరముల పొందిక జేయునపుడు, పదముల యంతమందుండు ము వర్ణమును పూర్ణానుస్వారముగ మార్చవలెనని ప్రచురణకర్తలు ప్రస్తావన దెచ్చిరి. వీడు, ఎంతమాత్రము కుదరదనెను. మనము నిఘంటవును, పరిష్కరించుట లేదు. మన యిచ్చవచ్చినట్టు మార్పులు జేయుట తగదని వారికి నచ్చజెప్పెను. అంతటి యాలోచనము గలిగిన వానికి స్వకీయ నామధేయము గురించి మాత్రము సత్యము దోచియుండ లేదెందులకు?

ప్రథమ విభక్తి యందు మూడవ యక్షరము ‘వు’. ప్రభు శబ్దము దెనుంగన ప్రభువుగా మారును. వధూ శబ్దము వధువుగా పరివర్తనము జెందును. సేతువు తీతువు అను మాటలున్నవి తీతువనగా తీయుదువని గాదు. తీతువనునది యొకానొక పక్షివిశేషము. గోపాల శబ్దమునకు మాత్రము వ్యాకరణమున నియమము లుండవు. ఇప్పుడు సమాజమున గరణములు లేరు. ఉన్నను వారు గరణీకము జేయుటలేదు. భాషల యందు వ్యాకరణమును నట్లే మృగ్యమగుచున్నది. ఆంగ్లమును గూడ నడుము విరిచి, ఎవరి చేతయిన రీతిని వారు వ్రాయుచున్నారు.

భాషయనునది భావ వినిమయ మాధ్యమము. ఎదుటి వారికి నీవు జెప్పునట్టిదేదో తలకెక్కిన చాలునని యర్థము. బిచ్చగానిని కొందరు పైకి బొమ్మందురు. అనగా మరియొక యింటికని వారి లెక్క. పైకి బోవుట యన్న ప్రాణము బోవుట యనుట గూడనున్నది. జనుల భాష ఈ తీరున నానాటికి తీసికట్లగుచుండగా, పత్రికలు, టెలివిజనుల వారు మరింత కృతకమయిన భాషను వాడకలోకి దెచ్చియుండిరి. ‘లోతట్టు ప్రాంతములు జలమయమయినవి. జనము తీవ్ర ఇబ్బందులకు గురయి వాపోవుచున్నారం’దురు. వాపోవుటయనగా వానికి దెలియునా? నోరంతయు దెరిచి బొబ్బబెట్టుట. జనులు ‘వా’ యని యంగలార్చుచుండిరా? తీవ్ర యిబ్బందులనునది సరియగు సమాసము గాదు. అటువంటివే, నేపథ్యము, పరిస్థితి వంటి మాటలు లేక వారికి వాక్యము వీలుగాదు. తెలుగు నేర్పెడి గొప్ప పండితుడొకడు సమయలేమి, లేదా అటువంటి మాటయేదో వాడెను. ఆయనకు ఎవరు జెప్పవలెను? తప్పు దెలుసుకొనుట ఒక ఎత్తు. దానిని అంగీకరించుట మరియొక ఎత్తు. ఈ రెంటి తరువాత సరిదిద్దుటయను స్థాయి వచ్చును.

భాష పరిణామశీలము. ఇది సత్యము. పరిణామమనగా, ఏదియో యవసరము, వెసులుబాటు కొరకు కొన్ని మార్పులు రావచ్చును. కడుపుగోసినను మాటరాని వారి వలన భాష భ్రష్టువట్టిన యది పరిణామ మనబడదు!

గోపాలమునకు మద్రాసను, చెన్నపట్నమునుంచి ఉత్తరమొకటి వచ్చెను. దాని మీద వీని పేరు ‘కపాలమ’ని వ్రాసియున్నది. కొత్త పేరు దొరికినదని వాడెంతో సంతసించెను. అట్టి వానికి, వాని పేరు సరిగా లేదని జెప్పుట ఎట్లు?

ఇందొక విషయమున్నది. ఒకటి యనగా రెండు. మొదటిది గోపాలమనువాని పేరును గురించిన వాక్యార్థము. వాని పేరెట్లున్నను కడమ వారికి పట్టదు. కనుకనే పోగాలము అన్ననుగూడ వాడు బహుశా పలుకును. పేరు ఎవరికి వారు ఇష్టపూర్తిగా పెట్టుకొనునది కాదు. తల్లిదండ్రులు నిర్ణయింతురు, ఆ పేరుతో పిలుచుచుందురు. కొంతకాలము వరకు అది తన పేరని ఏరికిని ధ్యాసయే యుండదు. కొన్ని వందల సార్లు అందరును అదే పేరుతో పిలిచినందుకు, ఇది నా పేరను నిర్ధారణము కలుగును. ఈ గోపాలమను వాడు ఈ మధ్య వరకు తన పేరు గురించి అంతగా పట్టించుకోలేదనునది సర్వవిదితము. కానీ ఈ మధ్య వాడు తన పేరును ‘విజయగోపాలుడని’ వ్రాసుకొనుచున్నాడు. ఇందొక విషయమున్నది. వాని భార్యామణి పేరు విజయ. ఆపె వలన వీనికి కడు విజయములు చేతికందినవి. కనుక వాడట్లు పేరు పెట్టుకొనెను.

మరి రెండవ విషయముండవలెను గద! అది భాషకు సంబంధించినది. తెలుగనునది యిట్లు గూడ యుండెనని అందరు మరిచిరి. చిన్నయసూరి పద్ధతి తెలుగు మరొక రకము. అనవుడు, నావుడు అను మాటలకర్థము తెలియక బడి పంతుండ్లు కూడ తికమక పడిన సంగతి చెప్పుచుందురు. అది తెలుగు కాదనుటకు లేదు. అందులోని కమ్మదనము అందిన వారికి అది అమృతోపమానముగ దోచును. ఇక ప్రాంతములను బట్టి మాట తీరనునది గూడ మరియొక విశేషము. యాస, భాష అను రెండు మాటల మధ్యన అంతరము తెలుసుకొనవలెను. ఈ రెంటిలో ఏదయినను భాషలో మాధుర్యము, భావము  పలికినంత వరకు అది యంగీకార యోగ్యమే. కానీ మిడిమిడి జ్ఞానము వలన తప్పులు వ్రాయుటను మాత్రము సహించకూడదు,. ఈ మధ్యన ఎటుచూచినను జనము పోటెత్తుచుండిరట. నీరు కూడ పోటెత్తునట. ఏదో జరిగినది అని చెప్పుటకు జరిగిన పరిస్థితి అనుట ఒక యాచారమయినది. ఇట్లు చాల విషయములు మాట్లాడవచ్చును. వాటిని మరొకసారి చూతముగాక.