లోకాభిరామం : తోలుబొమ్మలాట

తోలుబొమ్మలాట
మా ఊరు పాలమూరు అనే మహబూబ్‌ నగరానికి దగ్గరగ ఉన్నది. కనుక మా దగ్గర పోరగాండ్లకంత సీన్మ చూడడం బాగ అలవాటు. సీన్మకు వోదమా అన్నది ప్రశ్న అయితే నాతానైతే దుడ్లులేవు. ఇయాల నీవు వెట్టు. మల్ల వొయినప్పుడు నేను వెడుత, అంటూ సాగేవి. అయినా ఆ సినిమాలు అందరికీ అర్ధ్థమవుతయి కనుకనా. లవకుశ లేదంటే ఓ మైరావణ వంటి సినిమా వస్తే అందరికీ అర్థమవుతుంది. రాము అని ఒక సీన్మ వచ్చింది. అందులో ఒక తండ్రి, తల్లిలేని పిల్లగాణ్ణి పెంచునేందుకు నానా యాతన వడతడు. ఎద్దులబండ్లు కట్టుకుని వల్లెలనుంచి కూడ మనుషులు వచ్చి ఆ సినిమాను చూసి చేతనైనంత ఏడ్చి ఎళ్లిపొయినరు. అంతేగాని మరేవో పిచ్చి సీన్మలు వస్తే అవి అర్ధం అయి చావవు గద!
కనుకనే వల్లెలో చిరుతల రామాయణం అంటాని ప్రతిరాత్రి కాలక్షేపం కొంతకాలం గడిచింది. బైండ్ల కథలు, జముకుల కథలు లాంటి వినోద కార్యక్రమాలు గూడ పల్లెలో వుష్కలంగ ఉండేటివి. ఇక ఏనుగొండ అనే మా వల్లెకు మరింత ప్రత్యేకత ఉంది. బోగమాట అనే వీధినాటకం మాపల్లెలో బాగ పెరిగింది. కేశవయ్యగారు అనే ఒక పెద్దమనిషి వీధి నాటకాలు రాసేవాడు. వాటికి వరుసలు కట్టేవాడు. అవసరమైన దుస్తులు కుట్టేవాడు. కిరీటాలు, భుజకీర్తులు తయారు చేసేవాడు. ఈ రకంగా ఆయన ఒకే మనిషి అన్ని కళలకు కేంద్రంగా ఉండి, ఊళ్లో పిల్లలను, పిల్లలేనేమి పెద్దలను గూడ చేరదీసి బోగమాట నేర్పించెటోడు. మూడున్నర వజ్రం అని ఒగ ఆట ఉండేది. దాని అస్సలు పేరు కృష్ణగారడీ. అటువంటి ఆట నుంచి మొదలు మా ఊర్లె గూడ లవకుశ ఆడేవాండ్లు. బబ్రువాహన ఆడేవాండ్లు. ఎన్నెన్నో కథలు ఆడేవాండ్లు. పండుగ లేక ఎవరన్న పెద్దఇంట్లో పెండ్లిగాని వచ్చిందంటే ఊళ్లో కేంద్రంలో బోగమాట ఏర్పాటు అవుతుంది. దానికి కావలసిన ఖర్చును ఎవరో ఒకరు భరిస్తరు. ఫలానివాండ్లు ఆట చెప్పినరు అని ఊరంతా పాకి పోయేది. ఇక రాత్రంతా కూసోని ఆట చూచేందుకు అందరు సిద్ధం.
ఇది ఇట్లుండంగ చిన్నప్పుడు నేను అప్పుడో ఇప్పుడో తోలుబొమ్మలాట చూసిన గుర్తు. ఈ తోలుబొమ్మలాట వాండ్లు
స్థానికులు కాదు. రాయలసీమ నుంచి వస్తరని తరువాత తరువాత తెలిసింది. ఈ ఆటకు పెద్ద గుడారం అవసరం లేదు.
ఆడేవాళ్లు మాత్రం గుడ్డలతోటి తడుకలతోటి ఒక గది వంటిది కడతరు. దానికి ఒక వైపున బట్టతో తెర ఏర్పాటు చేస్తరు.
ఆ లోపల కళాకారులు ఉంటరు. వాళ్ల దగ్గర ఇంచుమించు మనిషి ఉండేటంత ఆకారంలో ఉండే బొమ్మలుంటయి. ఆ బొమ్మలను కర్రల సాయంతోని తెరమీద అదిమివట్టుకుని వెనకనుంచి పడే ఎలుతురులో ఆ బొమ్మలు తెర మీద కనిపించేటు చేసి ఆట సాగించేవాండ్లు. చక్కగ పాటలు డైలాగులు గూడ ఉంటయి. తోలుబొమ్మలాటలో భారతం కన్న రామాయణం ఎక్కువ చూసినట్లు గుర్తు ఉంది. హనుమంతుడు వస్తడు. దశకంఠుడు వస్తడు. అతని ముందు ఆంజనేయుడు తోక చుట్టుకోని అల్లంత ఎత్తున ఎక్కి కూర్చుంటాడు. రావణునికి పది తలలు ఉంటయి. తెరమీద సగం వెడల్పు అతనే కనిపిస్తడు. అంత ఎత్తు కూడా ఉంటడు. వెనుక వాండ్లు పాటలు పాడుకుంటు కింద పెట్టిన సానరాళ్ళ మీద కాలితోటి దరువులు ఏసుకుంటు చక్కగ కథను రక్తి కట్టించేవాండ్లు. హనుమంతుడు ఏసిన కుప్పిగంతులు వాళ్లు తెర మీద చూపించిన తీరు ఏంతో ప్రత్యేకంగ ఉండేది. నాకు నిజానికి వాళ్లు పాడిన పాటలు జ్ఞాపకం లేవు. అయితే తోలుబొమ్మలాట లోని ఒక అంశం మాత్రం గట్టిగ గుర్తు ఉన్నది.
హాస్యం పేరిట తోలుబొమ్మలాటలో మధ్యన అత్త, పిల్లోడు అని రెండు పాత్రలు వస్తయి. పిల్లోడు అనే అల్లుని చేత అత్త పని
చేయించాలంటని ప్రయత్నిస్తుంది. గడ్డి తీసుకు రమ్మంటది. తిండి ఆశ పెడుతది. తాటి బెల్లం, తమిద రొట్టెలు పెడత
అయ్య పోరా గడ్డికి, మా అయ్య పోరా గడ్డికి అంటుంది. వాడు ఆమెకు అయ్య కాదు. వాని ద్వారా నాటకంలో బండ బూతులు
పలికించేవాండ్లు. ఆ కాలంలో హాస్యం అంటే బూతు లేకుండ గడిచేది కాదేమో. మూడు రొట్టెలు ముడ్డికి, నా మొ.... పోత
గడ్డికి, అంటూ వాడు పాడతడు. ఇక చూడవచ్చిన వాళ్ళ ఆనందానికి అంతు ఉండదు. నాకు కూడా ఈ ఒక్క పాట జ్ఞాపకం. అంతటితో ఆగకుండా పిల్లోని పాత్రకు పొడుగాటి బెల్లకాయ కూడ ఉన్నట్టు చూపించేవారు. అప్పట్లో అది బూతుగా
అనిపించలేదేమో? నాకు ఇవ్వాళటికి ఆ నంగతి అర్థం గాదు.
ఈ మధ్యన ఎక్కడ తోలుబొమ్మలాట వాండ్లు కనిపిస్తున్న జాడ లేదు. సురభి వాండ్ల నాటకం కంపని హైదరాబాద్‌ కు చేరింది గాని రాయలసీమలోనే ఉన్న తోలుబొమ్మల వాండ్లు మాత్రం పట్నం చేరినట్టు లేదు. అక్కడనో ఇక్కడనో తోలుబొమ్మలాట పద్ధతిలోనే మరేమో వస్తువులను తయారు చేసి అమ్ముతున్నట్టు కనిపించింది. చిన్న చిన్న బొమ్మలు కూడా అమ్మకానికి కనిపించినయి. మొత్తం నాటకం జరగాలంటే పెద్ద జట్టు ఉండాలె గద? అది బహుశా వీలవుతున్నట్టు లేదు.
నిజానికి తోలు బొమ్మలు తయారు చేయాలంటే, అదొక పెద్ద తతంగం. దాని గురించి ఎక్కడనో చదివే అవకాశం కూడా దొరికింది. చాలాకాలంపాటు బొమ్మల కోస్రం జింక చర్చం వాడేవాండ్లట. జింకలను వేటాడడం ఇప్పుడు కుదరదు. అసలు అవి ఉన్నాయో లేదో గూడ తెలువదు. కనుక ఆ మధ్యన బొమ్మల కోస్రం మేక చర్మాన్ని వాడడం మొదలయిందట.
పెద్ద సైజు బొమ్మలను తయారు చేయాలంటే ఒక మేక చర్మం సరిపోదు. రావణానురుని బొమ్మకు మూడు మేకల చర్మం అవుసరం అవుతుందట. అందుట్లో ఒక మేక పది తలకాయలకు పోతే, ఒకటి కాళ్లకు పోతే, మరొకటి శరీరానికి సరిపోతుంది. ముందు ఆ చర్చాన్ని పారదర్శకంగ వచ్చేట్టు తయారు చేయాలె. ఆ తరువాత దానిమీద బొమ్మ ఆకారం కత్తిరించాలె. దుస్తుల ప్రకారం బొమ్మ గీసి అందుట్లోనుంచి వెలుగు బయటకు కనిపించేటట్టు రంధ్రాలు వేయాలె. ఆ రంధ్రాల వెంట గీతలు గీసి రంగులు వూయాలె. నిజంగనే పాత కాలంలో రంగులు కూడా వాండ్లే తయారు చేసుకునేవారు. ఉదాహరణకు మోదుగు వువ్వులనుంచి అవసరమైన పనువు, ఎరుపు రంగును తయారు చేసే వాండ్లట. ఇప్పుడు అదంతా కుదిరే పరిస్థితి కాదు. కనుక రసాయనం రంగులను వాడక తప్పదు.
అసలు ముందు చర్మాన్ని బొమ్మలకు అనుగుణంగ పారదర్శకంగ తయారు చేయడమే పెద్ద కళ. దాన్ని బొమ్మలు ఆడించే వాండ్లే చేసుకుంటరు అంటే అంతకంటే ఆశ్చర్యం లేదు. కనుకనే ఈ కళ రానురాను మరుగున వడుతున్నది. కొన్ని బొమ్మలు కేవలం నలుపు తెలుపు రంగులో ఉండడం కూడా నేను చూసిన. అటువంటి బొమ్మలు ఆడించినవుడు అంత ఆకర్షణీయంగా ఉ౦డవేమో.
నేను ఆ మధ్యన కాకిపడిగెలు అనే ఇంకో రకం బొమ్మలాట చూసిన. ఇందులో తెర, దీవం నీడలు మరో రకంగా ఉంటయి.
కథ పటాల వలే చిత్రించి ఉంటుంది. దీవం వట్టుకొని పటాలముందు బొమ్మలు చూపిస్తూ కథలు చెబుతంటరు.
జానపద కళలు మరుగున పడుతున్నయి. ఈ విషయం నేను ప్రత్యేకంగా చెప్పనవసరం లేదు. శాస్త్రీయ సంగీతం లాంటివి కూడ కొందరికి మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నయి. అందరికీ అందుబాటులో ఉన్నయి అనుకున్న పనులు కూడా లేకుండ పోతే ఇక చివరికి మిగిలేది ఏమిలేదు. ఆ సినిమా ఎవరికి కావాలె? చాలామందికే గావాలె. వాండ్లుకు మరి పాతకాలపు కళల
గురించి తెలియదు.
బైండ్ల కథలు, జముకుల కథలు, బుర్రకథ మొదలైనవి ఆయా పద్ధతులను వృత్తిగా చెప్పేవాండ్లు మాత్రమే నేర్చుకుని మిగతా
వారికి అందిస్తారు. ఔత్సాహికులు వీటిని నేర్చుకోని అందరిముందు ప్రదర్శించడం కుదిరేదికాదు. చుక్క సత్తయ్య లాంటివారు
ఒకతను అందరికీ నేర్పించే ప్రయత్నం చేసినట్టు ఉన్నరు. మిగతావాటి గురించి ఈ రకమైన ప్రయత్నాలు కనిపించవు.
కానీ మా చిన్నతనంలో మా ఊరికి ఒక పంతులు వచ్చి ఉండిపోయినడు. అతను పల్లెలోని యువకులందరినీ ఒక చోటచేర్చి చిరుతల రామాయణం అనే ఒక పద్ధతి జానపద ప్రదర్శనను నేర్పించినడు. అందులో సుమారు 50 మంది పాత్రధారులు. రామాయణం కథ ఈ చివరి నుంచి ఆ చివరి వరకు పాడినట్టు గుర్తుంది. ప్రదర్శన వారం రోజులపాటు సాగినట్టు గుర్తుంది. యువకులందరూ ఒకటికి రెండు పాత్రలు నేర్చుకుని రోజు రోజుంతా ఆ పాటలను కూనిరాగాలుగా తీయడము నాకు ఇవ్వాళటికి గుర్తుంది. మొత్తానికి చిరుతల రామాయణం ప్రదర్శన చాలా బాగ జరిగింది. దీనికి ఒక వేదిక అంటని లేదు. కళాకారులు చుట్టూ గుండ్రంగా నిలబడతరు. చేతులలో చిరుతలు అనే వాయిద్యాన్ని వట్టుకోని దానితో లయబద్ధంగా వాయిస్తూ పాటలు పాడుతుంటరు. ఆ సందర్భంలో కథ జరుగుతున్న పాత్రలు మధ్యలోకి వచ్చి తమతమ సంభాషణలను వినిపించినట్టు గుర్తున్నది.
కళాప్రదర్శనలలో ఈ రకంగా పాల్గొన్న యువత నిజంగ గొప్ప ప్రేరణ పొందిన భావం నాకు మిగిలి ఉంది. ఇప్పుడు పల్లెల్లో
ఎవరికైనా ఇటువంటి పనులు గుర్తున్నయా? అడగడానికి నేనెవరిని? నేను కనీసం చూడడానికి కూడా పల్లెకు పోవడం లేదు. పల్లె పట్టణానికి వచ్చే అవకాశం లేనే లేదు. ఆ మధ్యన ఆయనెవరో ఒక 12 తీగల వాయిద్యం వాయిస్తడని పాలమూరు నుంచి వచ్చినడు. అతని గురించి ఫేస్బుక్ లో ట్విట్టర్‌ లో దుమారం రేగింది. అంతేగాని అతని ప్రదర్శన వలుచోట్ల పెట్టి చూసినవాళ్లు ఎంత మందో నాకు తెలియదు.
కథలు మారిపోతున్నయి. కళలు మారిపోతున్నయి. కాలాలు మారిపోతున్నయి. పాత పద్ధతులు ఎవరికి వట్టవు. అవి పరిశోధన పుస్తకాలలో మాత్రమే మిగిలి పోతయేమో. జానపద నంగీతం పరిస్థితి కూడ ఇంచుమించు అట్లగే ఉంది. ఈ మధ్యన జానపద శైలిలో వచ్చే సంగీతాన్ని జానపదం అనుకుని అందరూ ఆనందంగ వింటున్నరు. అసలు జానపదుల పాటలు ఏమయ్యినయి అర్ధం గాదు. ఆ సంగతి చెప్పినా ఎవరికీ వట్టదు. నేనిక్కడ ఒక విషయం గురించి ఏడవాలని ప్రయత్నించడం లేదు. గుర్తుకు వచ్చిన కొన్ని అంశాలు ఎక్కడైనా మిగిలి ఉన్నయేమో తెలుసుకుందం అని ఒకటే నా ఆశ.

 

Moula Sahib Interview in Telugu

We Heard his Nadaswaram so much!
Now listen to his words!
He speaks of Artists, art, Nadaswaram, Technique and many things!

Those Who Count - Madhurantakam Rjaram Story in English

Those Who Count - Madhurantakam Rjaram

Story in English

Those who count

 Madhurantakam Rajaram

Every man and woman has his or her own special world. That’s why, to know about a new person means, to explore an unknown world. However, whenever we face a new person, it would not be nice to shower questions like “what is your name? What is the age? What is the job? Married or not?” Etc. To do so there has to be what is called a license. Such a license is given to only a few people, that too only once in ten years. The process is called “collecting census data.”  That is a procedure of gargantuan proportions. I had a chance to participate in such an exercise thrice in my life. Instead of calling it a chance, I feel it would be better; to say it was a privilege. Because me, in fact even you – we are all, the representatives of the good old human civilisation. To know about people is to find out about our civilisation itself.

In 1961 I was performing my duties in a place called Paidipalle. By 71 I was transferred to Bommagudi. I had to shift to Vanasthalam by 81. At that time, I was the first assistant in the local Upper Primary school..

Vanasthalam is not exactly a forest as the word would mean. That is a small village near the forest. The revenue village was trifurcated, and three enumerators were appointed for the census work. Fringe villages on the forest side came to my share. There, the houses were all scattered without a method, as if only to heckle the science of Vaastu. Looking at the material, they are built with, it was apparent that they were yet to witness the cement age. People there are the real sons of soil in more than one sense, particularly due to the building material. People are good by themselves. But when I went there with all the census records and started asking them questions, they decided for themselves that I am the representative of the Government.

“When are you going to sink a borewell in our village?”

“Why are the bank loans not sanctioned yet?”

“When is the bridge coming up on the rivulet that cuts off the traffic during rains?” They took my life out, with such questions.

After I explained that I cannot tackle the grievances of people and am a simple schoolteacher performing the official duty, they cooperated with me very sincerely. Whenever felt short of that commodity, they even offered me some material satisfaction in shape of hospitality and bid farewell to me in most respectful manner. I could finish my work a little before the deadline. Unable to contain myself, I had expressed my happiness about the same, to our Headmaster.

He was about to retire in a few days hence and was a native of Vanasthalam. A man with a lot of information about the place. He paused for a couple of moments and said, “OK! My friend! I am also happy that you have finished the job quickly. But I am sure you must have omitted at least one family in your jurisdiction. I can’t find fault with you for that. Perhaps that family was never placed on records either in census counts, or in the voters lists. Enumerators could go round the villages. But who has the patience to go into the forest?”

I was shocked. “What sir, why do you say so?  Government has ordered us that each person, wherever they may be, should  be enlisted with us. It does not matter if they are in the forest, or even on an island amidst the ocean. We must go there. You tell me where that family is! Then ask me, if I leave them alone.” I said.

I was verifying the information received from the Headmaster. The family he mentioned is there in the forest. They are always in the forest. That too, not permanently in one place. Once they are at Nakkalabanda. Next, they are at the Maddimaku deep forest. Next, you will find them at the Pigeons hill. Why were the Aryans of the Vedic period nomads? Because their professions were like that. This family also follows suit. That is a cattle grazers family. Head of the family is Mallesu. He grazes the cows. So, he is known better, as Cowherd Mallesu. But not a single cow of the herd is his own. All of them belong to the farmers in the villages. A herd of not less than two hundred cows is always there in that forest area. Grazing them during the daytime and keeping a watch on the herd during night – that is what Mallesu does. All his family members share the work.

My search for Mallesu started early next morning. I set out with an escort who knew the forest well. We crossed the fringe hamlets and walked for two kilometers in the gorge formed as a result of the rivulet’s course. Then, we entered the thick forest. It was growing thicker as we proceeded further. At last, we felt as if we were lost in the labyrinths of the jungle. Except for the sky above, we were unable to see anything even ten yards further. The villager who came as my escort climbed onto the top of a tall tree, looked around and came down like a winner. “Looks like we have to walk another mile, sir! That way, I could see the cattle moving” he declared.

Our exploration continued for another one hour from under the thorny trees, and through the bent down bamboo groves, and through the brooks flowing silently. Then we accosted a big slanting boulder occupying a large area. On that, there were three huts made with branches and trees from around the place. Scantily clad children, all below the age of eight, were playing on the rocks. Beyond, we could see a clearing surrounded by a high makeshift fencing. That must be the place meant for the night halt of the cows. There was a fireplace before the huts, but it was not aglow at that time. There was only smoke emanating from the place. I could imagine that fire would be made in the nights to scare away the beasts of the jungle. 

I caught hold of one of those elder looking boys and enquired about Mallesu. 

“Came for Grandfather! Yes. He is there. In the forest. Shall I call him?” the boy said. 

I asked him to do that. I was wondering if there could be a special technique to call people who are beyond vision. But nothing of that sort. 

“Tata! Tata! Somebody came for you!” the boy shouted. His words reverberated in the hilly terrain. 

Minutes passed.

“Come out Mallesu! Even if you are hiding in the caves of the jungle, this census enumerator is not going to leave you alone. Whether in the rivulet or in the gorge, be in the bushes or in the thickets, you must come and you must come!” As I was chanting the mantra of my determination, there were footsteps heard from behind. I turned back. 

“Who are you, Sami? Did you come for me?” He was saying. 

Must be seventy plus. Dark, lean, hardened body, and closely cut hair looking like a cap on his head, gray eye lashes, small eyes, a thick silver ornament in the neck, like a wrestler he wound his loin cloth tightly around the waist. There was a blanket on the shoulder and no shirt on the torso. He had a staff in the hand. That was Mallesu. The cowherd Mallesu who lives in the forest. 

“Yes Mr. Mallesu. I came just for you. The government takes account of all the people in the country every ten years. Each and everybody, whoever they may be, should be taken into account. Otherwise even if they are there, it is as good not being there. I want the details of you and all other members of your family. The child if still in mother’s womb is exempted. But if he was born even minutes ago, it should be accounted. Now you got me! You must answer all the questions I am going to ask ….” 

Mallesu sat down, resting his chin on the knees and holding both hands around the legs. His face was full of awe, as if he was listening to some curious news. He was staring at me in confusion. 

Mallesu’s wife passed away ten years back. Three sons, daughters-in-law, their children, in all, there were fifteen members in the family. I had a prolonged interview with him to take the details of all those people.  If we leave all those details for the census records, we can condense the life story of Mallesu thus: 

Mallesu’s father’s name was Venkatesu. He also was of the same profession, namely cattle grazing. Along with Mallesu’s birth, his past, present and the future were all tied with this forest alone. Daughters-in-law go into the villages and come back by noon after collecting food from the farmers. That is the source of food for the family all through the day. Sons take the cows into the village only for impregnation. When due for delivery, the cows are taken to their owners in the villages. Once they stop giving milk, they are brought back to the forest. Family members left in the jungle keep a watch on the cows from atop high boulders.  By evening they bring back all the cows to safety within the fence.  During night, Mallesu sleeps on the cot near the fireplace. If he listens to the noise of any predator, he strokes the fire high, raises a flame, and starts beating a tin container, raising alarm. All the people including womenfolk and children collect there and start shouting “Hoop, Hoop.” After they get satisfied that the beasts are gone, they would go back to sleep.

Wonder of wonders is that, even Mallesu it looks, could have had competitors in his business. But for the hereditary expertise his family has in treating sick cattle, people could have employed others for this job. The medication is purely rustic. They pick up some leaves and roots, pound them in the stone pestles on the boulders, collect the potion in bamboo tubes and administer to the sick cows. Best thing is that it works even with the worst kind of illnesses. For the service they render to the farmers, apart from the food, this family gets a little money also. When Mallesu was young the rate was half a rupee for a cow and is now raised to ten rupees per head. The couple of thousands collected that way, Mallesu says, would barely suffice for the clothing for the family. 

“It’s OK! Mallesu! But there is a proverb which says the man who collects honey, would also get to lick his hand. You are looking after such a big number of cows. Are you then, able to get any milk, curds or buttermilk for your share?” I asked. 

“How is it possible, Sami? All the milch cows go back to the village and come here only when they go dry, Isn’t it?” Said Mallesu. There was not even a hint of complaint or dissatisfaction in his words. 

“Mallesu! I thought I should ask you one more thing. Was there ever a necessity for you to leave this forest and go into the villages?” I asked. 

“How can I avoid it? I have two daughters. Have I not to go and see them or what? The elder one is in Nadigadda. The younger one is given to Masandram. But both the places are within walking distance from here. If I start before dawn, by noon I am in Nadigadda. From there Masandram is not at all far off.” 

“You are great Mallesu. You choose to walk to the places where your daughters are. Then, when is it that you get into a bus?” I asked. 

“Who will get into a bus for nothing, Sami? Without a need for that?” 

“Then, how about the train?” 

“Of course, I want to see a train! What to do? There is no track nearby!” 

True. Vanasthalam is in such a location. Nearest rail station is reached only after two hours of travel by bus. 

Mallesu saw a bus but never got onto it. He never had even a glimpse of a train. He is not educated. Not even worldly wise. Looking at his appearance, his words, abode, and the food habits, it appears, he has not moved much further from the stone-age man. But you can’t find fault with him for that. Civlisation has blessed him only that much. Truly speaking, we are aware of millions who are not in reach of any niceties of life, and are devoid of even basic facilities, who could be worse or a pinch better than this Mallesu. Government so generously is trying to get all such people including beggars, poppers, and all sorts of people into the census records. However careful these efforts are, there would still be some who would give a miss like the fish which slips out of the net through a gap. 

Albeit there is one point. There is place for sure, in the census records, for all those who while away their time eating from their ancestral property, and those who amass wealth by wrongful ways and grow in stature, and those lazy employees who never work but take their salaries. Would it not be injustice, if people like Mallesu, who work with utmost sincerity, do not find place in it? 

By the sociological standards, Mallesu could well be an uncivilised man. If we divide the population into two types, where one lives for society and the second fleeces the society white, Mallesu easily falls under the first kind. Because we are born on this earth as humans, there are certain good deeds that we are expected to do. The one good deed that I did in my lifetime, is to enroll Mallesu into the census records.  

                                                   ***********

 

Voleti Venkateswarlu Vocal Bhairavi, Shankrabharanam and 2 more

Voleti Venkateswarlu - Vocal

00:00 Bagayenayya - Chandrajyoti

10:50 Sari Evvare - Bhairavi - Spencer Venugopal

33:08 Sundareswaruni - Shankarabharanam

01:08:04 Khelati Pindande - Sindhubhairavi

Nedunuri Krishnamurthy Concert B in 4 Parts

Nedunuri Krishnamurthy 

Concert B Part 1

Part 2

Part 3 

Part 4

Enjoy blissful music!

Tanjavur S Kalyanaraman - Vocal

00:00 Idi nyayama - Malavi

05:25 Naradamuni vedalina - Pantuvarali

19:52 Kaligiyuntegada - Keeravani

My Lecture on Education at the N G ranga Agriculture University - Part 1 & 2

My Lecture on Education 

at the 

N G ranga Agriculture University - Part 1

N G ranga Agriculture University - Part 1

Nedunuri Krishna Murthy : Kailasanathena - Kambhoji - Muttuswamy Dikshitar

Nedunuri Krishna Murthy 

Kailasanathena - Kambhoji - Muttuswamy Dikshitar

T N Rajrathnam Pillay Two Items

T N Rajaratnam Pillay - Nadaswaram

Janakiramana - Shuddha Seemantini
Ninnujoochi- Saurashtra

M S Subbulakshmi - at Aradhana 1976

 M S Subbulakshmi 

At Tyagaraja Aradhana - 1976

Muripemu - Mukhari

Shobhillu - Jaganmohini

Samanamevaru - Kaharaharapriya

Challare - Ahiri

N Ramani - Flute : Gajavadana - Sriranjani

N Ramani - Flute

Gajavadana Karunasadana - Sriranjani

Nedunuri Krishna Murthy Shritakamala Ragamalika

Nedunuri Krishna Murthy 

 

Shritakamalakucha - Ragamalika - Jayadeva Kavi

శ్రిత కమలా కుచమండల! ధృత కుండల! ఏ

కలిత లలిత వనమాల! జయ జయ దేవ! హరే! ॥(ధ్రువమ్‌)

దినమణిమండల మండన! భవ ఖండన! ఏ

మునిజనమానస హంస! జయ జయ దేవ! హరే! ॥

కాళియ విషధర గంజన! జన రంజన! ఏ

యదుకులనళిన దినేశ! జయ జయ దేవ! హరే! ॥

మధు ముర నరక వినాశన! గరుడాసన! ఏ

సురకుల కేళి నిదాన! జయ జయ దేవ! హరే! ॥

అమల కమల దళ లోచన! భవ మోచన! ఏ

త్రిభువన భవన నిధాన! జయ జయ దేవ! హరే! ॥

జనకసుతా కుచ భూషణ! జిత దూషణ! ఏ

సమర శమిత దశ కంఠ! జయ జయ దేవ! హరే! ॥

అభినవ జలధర సుందర! ధృత మందర! ఏ

శ్రీముఖ చంద్ర చకోర! జయ జయ దేవ! హరే! ॥

తవ చరణే ప్రణతా వయమితి భావయ ఏ

కురు కుశలం ప్రణతేషు జయ జయ దేవ! హరే! ॥

శ్రీ జయదేవ కవేరిదం కురుతే ముదం ఏ

మంగళముజ్జ్వల గీతం జయ జయ దేవ! హరే! ॥

śrita-kamalā-kuca-maṇḍala dhṛta-kuṇḍala e

kalita-lalita-vana-māla

jaya jaya deva hare ||dhruvapadaṃ||

dina-maṇi-maṇḍala-maṇḍana

bhava-khaṇḍana e

muni-jana-mānasa-haṃsa

jaya jaya deva hare ||1||

kāliya-viṣa-dhara-gañjana

jana-rañjana e

yadukula-nalina-dineśa

jaya jaya deva hare ||2||

madhu-mura-naraka-vināśana

garuḍāsana e

sura-kula-keli-nidāna

jaya jaya deva hare ||3||

amala-kamala-dala-locana

bhava-mocana e

tribhuvana-bhuvana-nidhāna

jaya jaya deva hare ||4||

janaka-sutā-kṛta-bhūṣaṇa

jita-dūṣaṇa e

samara-śamita-daśa-kaṇṭha

jaya jaya deva hare ||5||

abhinava-jala-dhara-sundara

dhṛta-mandara e

śrī-mukha-candra-cakora

jaya jaya deva hare ||6||

tava caraṇaṃ praṇatā vayam

iti bhāvaya e

kuru kuśalaṃ praṇateṣu

jaya jaya deva hare ||7||

śrī-jayadeva-kaver idaṃ

kurute mudam e

maṅgalam ujjvala-gītaṃ

jaya jaya deva hare ||8||

B N Suresh - Ragam Tanam Pallavi - Shanmukhapriya

Shravanam of a master!

B N Suresh  - Flute 

Ragam Tanam Pallavi  -  Shanmukhapriya

Great music makes your day great!!

Voleti Venkateswarlu - Sri Raghuvara - Kambhoji శ్రీ రఘువర - కాంభోజి -...

Voleti Venkateswarlu

Sri Raghuvara - Kambhoji 

Lyrics:

shrI raghuvara-apramEya mAmava

shrI raghukula jalanidhi sOma shrI rAma pAlaya

sArasa hita kulAbja bhrnga sangIta lOla

virOcana kulEshvara svara layAdi mUrcanOllAsita nArada vinuta

shrI bhAskara kulAdri dIpa shrI bhAgavata vinuta sucaraNa

sItA nAtha (bhAgadEya) tyAgarAjanuta nIla sutApta suguNAbharaNa

M Balamuralikrishna - Aligite - Husseni - Kshetrayya Padam

M Balamuralikrishna

Aligite  - Husseni

aligitE bhagya mAye marEmi vADalagitE bhAgyamAye 

taliru bONirO vAni danDincha galana vA||Dali ||

ara sompu mATa lADE vAnikinE

taruNirO manchi dAna nayyEnA

sarasaku rADAye sakhiyarO nAmOmu

tirigi chooDaDEmO dEvuDunnADu vA||Dali ||

bALi lEdinka nEla nAtO pondu

chAlu gAbOlu santOsha mAye

neelAgune vAni kitavu kAdEmO

neela vEni rO nATi nenarinchuka lEka vA ||Dali ||

bAla prAyamu nADe bhramiyinchi nannu vA

DElina suddu lennennO kalavu

chAla nAtO bAsalu chEsinADE yO

balarO muvva gOpAlu DippuDu vA||Dali ||

D K Pattammal Patriotic Song - Our Land

D K Pattammal

Patriotic Song - Our Land "Engal Nattukenda Nadu Eedu?"

A song of Subramanya Bharati!

An independence day offering!

Madurai S Somasundaram - Ragam Tanam Pallavi - Bhairavi

Madurai S Somasundaram

 

Ragam Tanam Pallavi - Bhairavi

Enjoy some great music!

M Balamuralikrishna - Kanugontini - Bilahari - Tyagayya

Shravanam of a detailed Bilahari

Dr M Balamuralikrishna

Kanugontini - Bilahari

Lyrics:

kanugoNTini shrI rAmuni nEDu 

ina kulamandu impu gAnu buTTi ilalOna sItA nAyakuni nEDu

bharata lakSmaNa shatrughnulu koluva pavamAna sutuDu pAdamula baTTa
dhIrulaina sugrIva pramukhulu vinuti sEyaga tyAgarAjanutuni nEDu

At the end of Year 2020

The Fate of Fausto: Oliver Jeffers’s Lovely Painted Fable About the Absurdity of Greed and the Existential Triumph of Enoughness, Inspired by Vonnegut

A soulful meditation on the eternal battle between the human animal and its ego, played out on the primordial arena of elemental truth.

BY MARIA POPOVA

In his short and lovely poem penned at the end of his life, Kurt Vonnegut located the wellspring of happiness in a source so simple yet so countercultural in capitalist society: “The knowledge that I’ve got enough.”

A generation later, artist and author Oliver Jeffers — one of the most beloved and thoughtful storytellers of our time — picks up the message with uncommon simplicity of expression and profundity of sentiment in The Fate of Fausto (public library) — a “painted fable,” in that classic sense of moral admonition conveyed on the wings of enchantment, about how very little we and all of our striving matter in the grand scheme of time and being, and therefore how very much it matters to live with kindness, with generosity, in openhearted consanguinity with everything else that shares our cosmic blink of existence.

Inspired by Vonnegut’s poem, which appears on the final page of the book, the story follows a greedy suited man named Fausto, who decides he wants to own the whole world — from the littlest flower to the vastest ocean.

Building on Jeffers’s earlier illustrated meditation on the absurdity of ownership, the story is evocative of The Little Prince (which I continue to consider one of the greatest works of philosophy) and its archetypal characters, through whom Saint-Exupéry conveys his soulful existential admonition — the king who tries to make the Sun his subject; the businessman who, blind to the beauty of the stars, is busy tallying them in order to own them.

Perhaps Jeffers is paying deliberate homage to the beloved classic — the first two objects of Fausto’s hunger for ownership are a flower and a sheep.

One by one, he demands the surrender of sovereignty from all that he comes upon. The flower, being delicate and choiceless, assents to being owned by Fausto. The sheep, being sheepish, puts up no objection. Threatened, the tree bows down before him. (Oh how William Blake would have winced.)

When the lake questions Fausto’s self-appointed authority, he throws a tantrum to show the lake “who’s boss,” and the lake surrenders.

But when the mountain, grounded in her autonomy, refuses to move, Fausto flies into a fit of fury so menacing that even the mountain breaks down and submits to being owned.

Restless with not-enoughness, not content to own the flower and the sheep and the tree and the lake and the mountain, Fausto usurps a boat and heads for the open sea.

Alone amid the blue expanse, he bellows his claim of ownership. But the sea is silent. Fausto yells louder still, unsure quite where to aim his fury, for the sea stretches in all directions.

Finally, the sea responds, calmly questioning how Fausto can wish to own her if he doesn’t even love her. Oh but he does, he does, the riled Fausto insists. The sea, in consonance with the great humanistic philosopher and psychologist Erich Fromm’s observation that “understanding and loving are inseparable,” tells Fausto that he couldn’t possibly love her if he doesn’t understand her.

Anxious to stake his claim, Fausto scolds the sea for being wrong, barks that he understands her deeply, then swiftly demands that she submit to his ownership or he will show her who’s boss.

“And how will you do that?” asks the sea. By making a fist and stamping his foot, Fausto replies. With her primordial wisdom, having witnessed human folly since the dawn of humanity, the sea invites Fausto to show her just how he plans to stamp his foot, so she can understand. And Fausto, “in order to show his anger and omnipotence,” perches overboard and aims his foot at the sea.

Swiftly, inevitably, the laws of physics and human hubris take hold of Fausto, who disappears into the fathomless sea — a sinking testament to Ursula K. Le Guin’s cautionary charge that unbridled anger “feeds off itself, destroying its host in the process.” (How fitting, too, that Jeffers should choose the world of water — one of his supreme fixations as an artist, subject of some of his most haunting conceptual paintings — as the arena on which this final existential battle between the human animal and its ego plays out.)

Jeffers’s subtle, powerful message emerges with the tidal force of elemental truth: When all is said and done and sunk and swallowed, there is only the realization at which Dostoyevsky arrived in his stark brush with death: that “life is a gift, life is happiness, each moment could have been an eternity of happiness,” had it been lived with a sympathetic love of the world.

The sea, Jeffers tells us, feels sorry for Fausto, but goes on being a sea, as the mountain does being a mountain.

And the lake and the forest,
the field and the tree,
the sheep and the flower,
carried on as before.

For the fate of Fausto
did not matter to them.

We are dropped safely ashore to contemplate the fundamental fact that our lives — along with all of our yearnings and fears, our most small-spirited grudges and most largehearted loves, our greatest achievements and deepest losses — will pass like the lives and loves and losses of everyone who has come before us and everyone who will come after. Temporary constellations of matter in an impartial universe of constant flux, we will come and go as living-dying testaments to Rachel Carson’s lyrical observation that “against this cosmic background the lifespan of a particular plant or animal appears, not as drama complete in itself, but only as a brief interlude in a panorama of endless change.” The measure of our lives — the worthiness or worthlessness of them — resides in the quality of being with which we inhabit the interlude.