Monday, July 20, 2026

పువ్వులకు రంగులు ఎందుకు?


వువ్వులకు రంగులు ఎందుకు?

ఒక్క గులాబీలే లెక్కలేనన్ని రంగుల్లో ఉండడం చాలామందికి తెలియకపోవచ్చు. నల్లని గులాబీలు కూడా ఉన్నాయి. నెదర్లాండ్స్‌ వంటి యూరప్‌ దేశాలలో పనిగట్టుకుని ట్యూలిప్‌ పువ్వులను రకరకాల రంగులలో పోటీపడి తయారు చేస్తుంటారు. కొత్త రంగులు తయారు చేయడానికి సంకరకరణం అనే పద్ధతిని వాడుకుంటారు.

ఈ ప్రపంచంలో ఎన్ని రకాల, ఎన్ని రంగుల పువ్వులు ఉన్నాయన్నది ఊహకందని ప్రశ్న. ఆ రంగుల అవసరం మాత్రం ఒకే ఒక్కటి. అది పునరుత్పత్తి. ఈ ప్రపంచంలోని జీవులన్నింటికీ తమ జాతి కొనసాగవలెనన్నది ఏకైక కార్యక్రమం. మొక్కలకు కూడా ఇదే పద్ధతి వర్తిస్తుంది. మొక్కలు కదలజాలవు. తమ పువ్వులలోని పరాగం మరొక పువ్వులోకి చేరాలి. అప్పుడే పళ్లు వస్తాయి. విత్తనాలు మరిన్ని పద్ధతులతో విస్తరిస్తాయి. మొత్తానికి కొత్తమొక్కలు పుడతాయి. తాము కదిలి వెళ్లడానికి వీలులేని మొక్కలు తమ పరాగం మరొకచోటికి చేరాలంటే కీటకాలు, పక్షుల మీద ఆధారపడాలి. కనుకనే వాటిని ఆకర్షించడానికి పువ్వులకు అన్ని రకాల రంగులు ఉంటాయి.

పువ్వులు ఎరుపు, పసుపు రంగుల్లో ఎక్కువగా ఉండడం సులభంగానే గమనించవచ్చు. నీలం రంగులు పువ్వులు మాత్రం చాలా అరుదు. ఇందుకు కారణాలు లేకపోలేదు. పువ్వులలో నీలంరంగు రావాలంటే వాటికి అందే రసాయనాలు ప్రత్యేకంగా ఉండవలసిన అవసరం వస్తుంది. గులాబీలలో కూడా ఇప్పటివరకు నీలం రకం రాలేదనే చెప్పాలి. పువ్వులకు నీలంరంగు రావాలంటే రకరకాల పరిస్థితులు ఏర్పడాలి. అవన్నీ కలిసి పనిచేయాలి. వాటిలోని ఆమ్లత, క్షారత అనే లక్షణాలు సరిగా ఉంటే గానీ నీలం పువ్వులు రావు. రంగులకు అవసరం అయ్యే పిగ్మెంట్స్‌ అనే రసాయనాలు కొన్ని ప్రత్యేకమయిన లోహాలను కలిగి ఉండాలి.

హైడ్రాంజియాస్‌ అనే మొక్కలు పెరుగుతున్న నేలలో తగిన మోతాదులో అల్యూమినం ఉంటేగానీ నీలం పువ్వులు పెరగవు. పువ్వులలో నీలం రకాలు ఎక్కువగా లేకపోవడానికి పరిణామపరమయిన కారణాలు కూడా ఉన్నాయంటారు పరిశోధకులు. పక్షులు సులభంగా ఎర్రని పువ్వుల మీదకు వెళ్లిపోతాయి. కొన్నిరకాల కీటకాలు లేతరంగులను చూడ గలుగుతాయి. తేనెటీగ జాతులకు ఎరుపురంగు కనిపించదు. అవి తెలుపు, పసుపు రంగులున్న పువ్వుల మీదకు ఎక్కువగా వెళతాయి. చెట్ల ఆకులు నీలంగా ఉంటాయన్నది తెలుసు. ఆ ఆకుల మధ్యన తెలుపు, పసుపు లేదా ఎరుపు రంగుల పువ్వులుంటే అవి బాగా కనపడతాయి. ఆకుపచ్చని ఆకుల మధ్యన నీలం పువ్వులు కనిపించకపోవచ్చు. కనుకనే పువ్వులు సులభంగా కనిపించే రంగులలో ఎక్కువగా ఉంటాయి.

జంతువులయినా, మొక్కలయినా మనుగడ కొరకు తమ శరీరాలలో, బతుకుతీరులో రకరకాల పద్ధతులను ఏర్పాటు చేసుకుంటాయి. మొక్కలకు పువ్వులు ఉండడం, కొత్తతరం పుట్టడానికి జరిగే కార్యక్రమంలో పాల్గొనడానికి మాత్రమే. వాటి రంగులు కూడా ఆ కార్యక్రమం కోసమే. చివరికి పండ్లు కూడా పునరుత్పత్తి కొరకే. మనం రకరకాల పువ్వులను, రకరకాల జీవులను చూచి ఆనందిస్తాము. మొక్కలను, జంతువులను ఆహారంగా వాడుకుంటాము. అంటే వాటి పునరుత్పత్తికి స్వార్ధంకొద్దీ మనం అన్యాయం చేస్తున్నామని అర్థం.

 

 

మరిన్ని విశేషాలు

హార్స్‌ చెస్ట్‌నట్‌ అనే పువ్వులలో  పుప్పొడి అవసరం ఇక లేదనుకుంటే పువ్వుల మీద మరకలు మొదలవుతాయి. అంటే ఇక పురుగులను, పక్షులను ఆకర్షించవలసిన అవసరం లేదన్నమాట. అవసరం ఉన్నంతకాలం మంచి రంగును కనబరిచిన పూలు ఆ అవసరం తీరిన తరువాత మారిపోవడం కూడా కొన్ని రకాలలో కనిపిస్తుంది.

 

మరిన్ని విశేషాలు

పెద్ద మొక్కలు పరాగవ్యాప్తి కొరకు పురుగులు, వక్షుల మీద ఆధారపడతాయి. అయితే కొన్ని మొక్కలకు ఈ అవసరం లేదు. గడ్డిజాతి మొక్కలకు వరపరాగ నంపర్కం గాలి ఆధారంగానే జరుగుతుంది. అందుకే రకం మొక్కలలో వువ్వులు

ఉన్నప్పటికీ వాటికి ఆకర్షణీయమయిన రంగులు ఉండవు. నేలబారున పెరుగుతున్న చిన్న మొక్కల పూలన్నీ తెలుపుగానే ఉంటాయి. కొంచెం ఎదిగిన మొక్కలన్నింటి పూలు రకరకాల రంగుల్లో ఉంటాయి.


 

Sunday, July 19, 2026

దారి దోపిడీ : మారూన్ అబ్బూద్

 


దారి దోపిడి

 

మారున్ అబ్బూద్ (లెబనాన్)

 

బూ ఖట్టర్ దుమ్ము కొట్టుకుని, జుట్టు, గుడ్డలు రేపుకుని ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు. రైఫిల్ ను దాని స్థానంలో వెళ్ళాడదీశాడు. పిస్టల్ పక్కనే ఉన్న గూట్లో పెట్టాడు. చొక్కాలో, జేబుల్లో, పటకాలో దాచుకున్న వస్తువులను షెల్ఫ్ లోని బండమీద బోర్లించాడు. కాళ్లు ముడుచుకుని కూచున్నాడు. పొయ్యి పక్కనే అతను మామూలుగా కూచునే స్థలం అది.

భార్య బర్ సిత్తా ఒక జగ్, ఒక పళ్లెం తీసుకుని వచ్చింది. అతను అక్కడే తల వెంట్రుకలు, ముఖం కడుక్కోసాగాడు. అయితే అంత సేపు అతను మాట్లాడుతూనే ఉన్నాడు. అప్పుడప్పుడు ఆపి ఆమెను ఒక ప్రశ్న అడుగుతాడు. ముఖం మీద నరుగును పట్టించుకోడు. పైకి చూస్తే, అది అతని కళ్ళలోకి పోయి మండుతుంది. కళ్ళు మూసుకుని మళ్లీ తెరుస్తాడు. మాటలు ఆగకుండానే, కళ్ళు మాత్రం మామూలు కావాలి మరి. అట్లా చాలా సేపు అతను మాట్లాడాడు. బర్ సిత్తా నీళ్ళు పోయడంలో కొంత పొరపాటు జరిగితే, అతను ఒళ్లంతా కదుపుతూ కేకలు వేస్తాడు. అంతలోనే తప్పు చేశానని తెలుసుకొని, క్షమా ప్రార్ధనలు మొదలు పెడతాడు. ముఖం తుడుచుకుంటూ కూడా అతను మాట్లాడుతూనే ఉన్నాడు. సమాధానం గురించి పట్టించుకోడు. అందుకోసం ఎదురు చూడడు కూడా. ఇక మీసాలు మెలిపెట్టే సమయం వచ్చింది.. జానపద కథలో ఒకతనిలాగా అతను వాటిని సర్దుకుంటాడు. అప్పుడు నిశ్శబ్దంగా ఉండవలసిన అవసరం ఉంటుంది.

కొంతసేపు తరువాత కుటుంబం అంతా ఎత్తు ఉండని భోజనాల బల్లచుట్టూ చేరుకున్నారు. ఒక్కొక్కరికి ఒక పెద్ద రొట్టె, మడతపెట్టిన చేతిగుడ్డలాగ ఉండేది, అందింది. దాన్ని వాళ్లంతా తొడ మీద పెట్టుకుంటారు. తిండి తినే సమయంలో మాట్లాడడానికి తండ్రి అనుమతించడు. ఎవరయినా ఒక ప్రశ్న అడిగితే, సూటిగా జవాబు అందుతుంది. మిగతావాళ్లంతా తమ భోజనంమీద మాత్రమే దృష్టిపెట్టాలి. ఒక గిన్నెలో అత్తిపళ్ళు, లేదా మొలాసెస్ ఉంటాయి. అక్కడ మాత్రం చేతులు కలిసే అవకాశం ఉంటుంది.

తిండి ఇచ్చినందుకు దేవునికి కృతజ్ఞతలు చెప్పిన తర్వాత బూ ఖట్టర్ సలహాలు, నియమాలు చెబుతాడు. ఆరోజు జరిగిన తప్పుల గురించి చెబుతాడు.(బూ అంటే అబూ, అంటే తండ్రి.) ముందు భార్యకు, తర్వాత పిల్లలకు. చివరకు అతను తన ఇద్దరు సేనానాయకుల వేపు తిరుగుతాడు. వాళ్లే అతని కొడుకులు. వాళ్ల పేర్లు ఖట్టర్, షల్హూబ్. పనిచేయవలసిన పద్ధతి చెబుతాడు. ఆనాడు వాళ్లు ఏదైనా పొరపాట్లు చేసిఉంటే వాటిగురించి విమర్శ వినిపిస్తాడు.

నువ్వు వెనకనుంచి అతని వద్దకు వెళ్లావు. ముందు నుంచి వెళ్లి ఉండవలసింది. సొమ్మంతా యిమ్మని అడిగి వేచి ఉన్నావు. అతడిని ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తితే మరింత బాగుండేది. అతడిని కొట్టి ఉండాలి. కనీసం గట్టిగా అరచి ఉండాలి. చచ్చేట్టు భయపెట్టి ఉండాల్సింది. ఇక షల్హూబ్, నీ సంగతి అతను కొనసాగించాడు. నేను చెప్పినట్టు నాలుగు దారులు కలిసే చోట నిలబడితే, ఆ పందిగాడు తప్పించుకుపోయేవాడు కాదు. వాడి దగ్గరే డబ్బంతా ఉందని పందెం వేయవచ్చు. పోనీ లే, ఇప్పుడు అనుకుని లాభంలేదు. మళ్లీ అవకాశం వస్తుంది. అప్పుడన్నా జాగ్రత్తగా ఉండు.

ఇవాళ ఏమీ కలిసి రాలేదు, అన్నాడు అతను భార్యవేపు తిరిగి. మా మీద నీకు కోపం వచ్చి ఉండాలి. ఉమ్ ఖట్టర్ మెల్లగా నవ్వింది. (ఉమ్ అంటే అమ్మ అని అర్థం). బూ ఖట్టర్ మరేవో విషయాల గురించి మాట్లాడాడు. నిట్టూర్చాడు. ప్రార్థనకు సిద్ధం కండి, అన్నాడు. అంతా మోకరిల్లారు.

అతను నిటారుగా స్తంభంలా లేచి నిల్చున్నాడు. కొడుకుల్లో ఒకడు మోకరిల్లిన తీరు పద్ధతిగా లేదు. వాడిని వెళ్లి పొమ్మ న్నాడు. తండ్రి, పెద్ద కొడుకుల నాయకత్వంలో ప్రార్థన జరిగింది. కన్నెమాత ప్రార్థన అయింది. బూ ఆమెకు జయం అంటూ,  హెయిల్ మేరీ చెప్పాడు. మరుసటి రోజు అదృష్టం కలిగించమని ఆమెను ప్రార్థించాడు.

అతనిక  నేరుగా పడక చేరుకున్నాడు. వెల్లకిలా పడుకున్నాడు. దుప్పటి కప్పుకుంటూ బర్ సిత్తా! అని పిలిచాడు. మాకోసం రేపు మధ్యాహ్నానికి తిండి కట్టి ఉంచాలి. శుక్రవారం మధ్యాహ్నభోజనం! మరువ వద్దు. ఆలూ ఉడికించి పెడితే చాలు. కొంచెం సేపు తర్వాత దండు మీదనుంచి తల పైకి ఎత్తాడు. నా ప్యాంట్ కూడా చిరిగింది. విన్నావా? ఏమంటావు? నా కోటు పిగిలిపోతున్నది. వాడు కనిపించాలి గాని! ఈసారి వదలను గొణుగుతున్నాడు.

దుప్పటిలో కొంతసేపు మాత్రమే గడిచింది. ముడతలు పడ్డ బట్టతల మళ్లీ బయటకు వచ్చింది. కత్తులు సానపెట్టండి. తుపాకులు శుభ్రం చేయండి. తుపాకీ మందు ఆరబెట్టండి. మళ్లీ ఇవాళ వలె జరగకూడదుఅన్నాడు కొడుకులతో.

ఆశ్చర్యంగా ఉమ్ ఖట్టర్ ఏమిటి సంగతి?’ అన్నట్టు సైగ చేసింది. తండ్రి నిద్రపోయేదాకా ఆగమని కొడుకు సైగ చేశాడు. కొంతసేపు తర్వాత అబ్బాయి వివరించాడు. ఇవాళ ఇద్దరు మనుషులు దొరికారు. ఒకడిని దోచాము. రెండవ అతను తప్పించుకుపోయాడు. అతను మంచి ధైర్యం, ఉత్సాహం గల యువకుడు.

అబ్బాయి ఒక వెండి ఉంగరం చూపించాడు. దానిమీద అక్షరాలు చెక్కి ఉన్నాయి. దాన్ని చూడగానే తల్లి ముఖంలో కోపం కనిపించింది. అది పాపం ప్రియురాలికి కానుకగా చేయించింది. ఎలా దొంగిలించారు? అన్నది. ఖట్టర్ తండ్రి వైపు చూపించాడు. నాకు కాదు. ఆయనకు చెప్పు, అన్నాడు. నేను కాదంటే, జాలి గురించి చెబితే, కోపగించుకుంటాడు, తిడతాడు. ఏదో అడ్డు చెపుతావు. వాళ్ల పెద్దలు పాడుగాను! మన పని మనం చేయాలి అంటాడు. అది అబ్బాయి వివరణ.

త్వరలోనే ఇల్లు ప్రశాంతమయింది. బూ ఖట్టర్ గురకలు మాత్రం లయగా పడి లేస్తున్నాయి. అతను నిద్రలో మాట్లాడుతున్నాడు. ఎవరినో భయపెడుతున్నాడు. లొంగిపొమ్మంటున్నాడు. సోదా చెయ్యి! అని కొడుకుకు చెబుతున్నాడు.

అతను మామూలుగానే ఉదయాన్నే లేచాడు. చాలాసార్లు క్రాస్ చేసుకున్నాడు. పడకలోనే కన్నెమాత ప్రార్థనలు చేశాడు. అది చాలాకాలం సాగుతుంది. తప్పులు క్షమించమని ఆమెను ప్రార్థిస్తాడు. క్షమాపణలు చెబుతాడు. దొరికిన సొమ్ములో పావుభాగం యిస్తానని మొక్కుకుంటాడు. చర్చ్ లో షాండెలియర్, ఒక కొవ్వొత్తి స్టాండ్, ధూపం లేదా కొవ్వొత్తులు ఇస్తానని మొక్కుకుంటాడు. నిజంగా మంచి లాభం దొరికితే ఏకంగా పోత గంట చేస్తానంటాడు.

గంటసేపు ప్రార్థనలు సాగిన తర్వాత వాళ్లు దారిలో తమ మామూలు చోటుకి చేరుకుంటారు. తిండి మూట పట్టుకుని కడగొట్టు కొడుకు చివరన వస్తున్నాడు.

బూ ఖట్టర్ తన జపమాల తేవడం ఎన్నడూ మరిచిపోడు. అతని జపం జరుగుతూనే ఉంటుంది. ఒక పూస తప్పినట్టు అనుమానం వస్తే చాలు, మళ్ళీ లెక్కింపు మొదటికి చేరుతుంది. ప్రార్థన లెక్క చక్కగా ఉండాలన్నది అతని కోరిక. అందులో పొరపాట్లు ఉండకూడదు. మరి అనుగ్రహం అందే దారి మరొకటి గాని ఉందా?

అతను ప్రార్థన చేస్తూనే ఉన్నాడు. విధి తన ముందుకు ఇవాళ ఎవరిని పంపుతుంది, అని ఆశ్చర్యంగా ఆలోచిస్తున్నాడు. అంతలో ప్రార్థన గంట మోగింది. అతను క్రాస్ చేసుకున్నాడు. అక్కడికి వెళ్ళనందుకు క్షమాపణలు చెప్పుకున్నాడు. మనసులో మాత్రం తాను అక్కడే ఉన్నట్టు భావించాలి, అని వేడుకున్నాడు.

సూర్యోదయం సమయానికి తన మాటు దగ్గరకు చేరుకున్నాడు. పూజ గంట అదేపనిగా మోగుతున్నది. ఫెజ్ టోపీని నుదురు మీదనుంచి కొంచెం వెనుకకు కదిలించాడు. భూమి మీద మోకరిల్లాడు. కొడుకులతోబాటు, ప్రార్థన సాగించాడు. మళ్లీ అంతా పొంచి ఉన్నారు. నిత్యం సంపాదన కొరకు ఎదురు చూస్తున్నారు. వర్జిన్ కనికరిస్తుందని బూ ఖట్టర్ కు నమ్మకంగా ఉంది.

ఎవరో పాడుతూ రావడం వినిపించింది.

బూ ఖట్టర్ ఇద్దరు కొడుకులను సిద్ధంగా ఉండమని సైగ చేశాడు. వస్తున్న మనిషి భద్రంగా ఉన్నానని సంతోషంగా ఉన్నాడు. చేతిలో జపమాల పట్టుకుని ప్రార్థన చేస్తున్న మనిషి అతనికి కనిపించాడు. గతుక్కుమన్నాడు అతను. భయం అతనికే ఆశ్చర్యం కలిగించింది. కనిపించిన మనిషి ప్రార్థనలో ఉన్నాడు. ధైర్యం నటిస్తూ అతను నమస్కారం చేశాడు గౌరవంగా. బూ ఖట్టర్ తన ఎర్రని ఉబ్బిన కళ్ళతో కోపంగా చూచాడు.

ఆ చూపులను తప్పించుకుని అతను ముందుకు నడుస్తున్నాడు. జపమాల పైకెత్తి బూ ఖట్టర్ ఆగమని సైగ చేశాడు. అతను పట్టకుండా నడిచి పోతున్నాడు. చూడూ! తరువాత బాధపడే పని ఏది నా చేత చేయించకు. నా ప్రార్థన ముగియనీ! అతను గట్టిగా అన్నాడు.

తాను అతని చేతికి చిక్కిపోయినట్టు ఆ మనిషికి అర్థమయింది. అతనే! అనుకున్నాడు ఆ వ్యక్తి.

బూ ఖట్టర్ ప్రార్థన సాగించాడు. వ్యక్తి వేచి ఉన్నాడు. చివరకు దగ్గరకు వచ్చాడు. వేలెత్తి చూపిస్తూ, ఉన్నదంతా వలిచి ఇచ్చేయ్! అన్నాడు బూ ఖట్టర్.

నా దగ్గర ఏమీ లేదు. బూ ఖట్టర్

నీ దగ్గర ఏమీ లేదా? నేను బూ ఖట్టర్ అని ఎవరు చెప్పారు?’

నేను గుర్తుపట్టాను

దేవుడు నీ కళ్ళు పోగొట్టా! సరే, ఉన్నదంతా ఇచ్చేసెయ్!

పిల్లల కొరకు పిండి కొందామని పది మజీదులు అరువు తెచ్చుకున్నాను.

దేవుడు నీకు మళ్ళీ యిస్తాడు గాని, అవి ఇచ్చేయ్!

నన్ను వాటిని ఉంచుకోనీ, కన్నెమేరీ పేరున!

బూ ఖట్టర్ తల ఊపాడు. డబ్బు యిమ్మని సైగ చేశాడు.

బోలెడంత ఏడుపు, అరుపు, వేడుకోలు తరువాత మేరీమాత పేరున డబ్బు పంచుకోవడానికి బూ ఖట్టర్ సరేనన్నాడు. జరగవలసిన దాంట్లో సగమే జరిగిందన్న సంతృప్తితో ఆ మనిషి గొణుగుతూ వెళ్ళిపోయాడు.

బూ ఖట్టర్ డబ్బుతో క్రాస్ చేసుకున్నాడు. తర్వాత జేబులో వేసుకున్నాడు. ఏం బోనీ! అన్నాడతను పవిత్రంగా.

కన్నెమేరీని ప్రార్థిస్తూ అతను ఆకాశం వైపు చూచాడు. నీ కళ్ళ కోసమే అతనిమీద దయ చూపించాము. మరి మాకు ఏదో ఇవ్వు, అన్నాడతను.

గాడిదలను అదిరిస్తూ కొంతమంది రావడం కనిపించింది. ధరల గురించి, వాతావరణం గురించి, మరెన్నో సంగతుల గురించి వాళ్లు మాట్లాడుకుంటున్నారు. అదిగో మన అదృష్టం, వస్తున్నది అన్నాడు బూ ఖట్టర్ కొడుకులతో. బోలెడంత మంది ఉన్నారు అని కూడా అన్నాడు.

ఖట్టర్ రైఫిల్ సిద్ధం చేశాడు. షల్హూబ్ కత్తి తీశాడు. శత్రువు ఎదుట ఉన్నట్టే దాన్ని ఎత్తి పట్టుకున్నాడు.

గాడిదలను తోలుతూ ముగ్గురు మనుషులు ఉన్నారు. బూ ఖట్టర్. గట్టి కేక వేశాడు. అది నదిలో ప్రతిధ్వనించి మరింత గట్టిగా వినిపించింది. సరే పెద్దమనుషులూ! ఉన్నదంతా ఇచ్చేయండి! లేదంటే.... ముగ్గురిలోనూ ఒకడు పొగరు మోతు కుర్రాడు. మొరటుగా ఏదో అన్నాడు. అమ్మను తిట్టాడు. వాడిని భయపెట్టడానికి బూ ఖట్టర్ తుపాకీ పేల్చాడు. అతనూ పేల్చాడు.

కానీ చివరి షాట్ మాత్రం బూ ఖట్టర్ రైఫిల్ నుంచి వచ్చింది. సంగతి తేలిపోయింది. యువకుడు పడిపోయాడు. మిగతా వాళ్ళు లొంగిపోయారు. వాళ్ల దగ్గర ఉన్నదంతా దోపిడీ అయింది. చివరకు దుస్తులు, తిండి కూడా!

సంతోష దినాన సంపాదన లెక్కించడానికి బూ ఖట్టర్ కూచున్నాడు. ముప్ఫయి అయిదు బంగారం ముక్కలు, కొన్ని రియాల్స్, నాణాలతో నిండిన పెద్ద సంచి ఒకటి. అది చాలా బరువుగా ఉంది. ఎత్తడానికి బూ ఖట్టర్ మూలగ వలసివచ్చింది.

కొల్లగొట్టిన మిగతా వస్తువులను చూచాడు. నగిషీ గల కంచు గొడ్డలి, ఒక కత్తి, ఒక మాంసం చీల్చే కత్తి, మరొక రైఫిల్.

దేవుడు ఇచ్చిన దానికి కృతజ్ఞతగా అతను నేలను ముద్దాడాడు. మీరు నేలను ముద్దాడండి! కృతజ్ఞత చెప్పాలని కూడా తెలియదు! కొడుకులతో అన్నాడు. డబ్బు, ఆయుధాలు. అదృష్టం అంటే అది! అతను నవ్వాడు.

దొంగ సొమ్మును చూస్తూ అతను కన్నెమేరీతో సరదా మాటలు మొదలు పెట్టాడు. అమ్మా, ధన్యవాదాలు! దేవుడు నీకు దీర్ఘాయువు ఇచ్చుగాక! ఇవాళ నీవు బూ ఖట్టర్ కు వాని అవకాశం ఇచ్చావు. ఎక్కడా లేని గంట చేయిస్తాను. నీకు! పిల్లలూ, వాళ్ల తిండి సంచి విప్పండి! తిండి తీయండి.

నది మధ్యలో ఒక బండ మీద ముగ్గురూ కూచున్నారు. విజయం తరువాత ఎక్కడలేని ఆనందంతో ఆకలితో బాగా తిన్నారు. చిన్నవాడు దొంగిలించిన సంచి నుంచి జున్ను ముక్క తీసుకున్నాడు. బూ ఖట్టర్ వాడి చెంప వాయించాడు.

గౌరవం చూపించాలి, గాడిదా! ఇవాళ శుక్రవారం! కొవ్వు ఎట్లా తింటావూ! వాళ్లు ఈ సంగతి పట్టించుకోలేదు కనుకనే మనకు దొరికారు, అన్నాడతను.


Friday, July 17, 2026

లోకాభిరామం : ఏకాంతమూ - ప్రశాంతమూ


ఏకాంతమూ... ప్రశాంతమూ...

ఈ ప్రశాంత ఏకాంత సాయంత్రంలో నిదురించు జహాపనా అంటాడు కవి. సాయంత్రం బాగుందట. అంత చక్కటి సాయంత్రంలో ఏకాంతం కూడా దొరికిందట. అయితే మరి అప్పుడు పడుకోవడంలో అర్ధం ఏమిటి? నాకు అర్ధం కాలేదు. ఏకాంతంలో మన వ్యక్తిత్వం నిస్సందేహంగా బయట పడుతుంది అంటాడు తాత్వికుడు. గాలిబ్‌ తన కవితలో ఒక చోట, దిక్కు తెలియని ఏదో ఒక చోటి నుంచి కొత్త ఆలోచన వచ్చేస్తుంది, గాలిబ్‌ కేవలం ఆ భావనలను కాగితం మీద పెడతాడు, అంటాడు. అంటే ఆలోచనలు తమవి కావు అంటున్నాడు అతను. ఏకాంతంలో ఉంటే మనిషి మనసు రెండు అంతస్తుల్లో పనిచేస్తుంది. ఒకటి మనకు తెలియకుండానే కొత్త ఎత్తులకు ఎదుగుతుంది. నాకు ప్రతినిత్యం రాత్రి పడుకుంటే వెంటనే నిద్ర రాదు. ఏదో ఒక  అంశాన్నితీసుకుని ఆలోచన మొదలవుతుంది. చాలా సందర్భాలలో అది ఉపన్యాసంగా మారుతుంది. నాకు నేనే ఉపన్యాసం చేసుకుంటాను. అందులో అనుకోకుండా కొన్ని కొత్త ఆలోచనలు కనబడతాయి. చటుక్కున లేచి, లైట్‌ వేసి, మాటలు కాగితం మీద రాసి పడుకున్న సందర్భాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. గాలిబ్‌ అనుభవమే ఇక్కడ నాకు కూడా కలుగుతున్నట్టు అర్ధం కదా. తన కవితలకు కావలసిన భావనలు ఒంటరితనంలో వచ్చాయని ఆయన భావించాడు. అంతుపట్టని సృజనాత్మకతలోనుంచి, ఆలోచనలోనుంచి, అవి కొత్తగా తలెత్తాయి. రచయితలకు చాలామందికి రాతకు కూర్చునే ముందు కొన్ని పరిస్థితులు అవసరం అనుకుంటారు. నాకు కూడా కొంతవరకు అవసరాలు ఉన్నాయి. అన్నింటికీ మించి ఏకాంతం కావాలి. కనీసం నిశ్శబ్దం కావాలి.

చిన్నప్పటి నుంచి నేను రాస్తుంటే, మా ఇంట్లో వాళ్ళు గోల చేయకుండా ఉండడం నాకు మొదటి నుంచి అలవాటు. పిల్లలకు కూడా నా సంగతి అర్థమయింది. ఏకాంతం కావాలి నిజమే. కానీ అది అనుకుంటే దొరికేది కాదు. దొరికినప్పుడు దాన్ని అనుభవించడం కూడా వీలు కాదు. మనిషి సంఘజీవి అని చాలా సులభంగా చెప్పేస్తారు. కానీ ఈ సంఘం మనిషిని తన మానాన తాను ఉండనివ్వదు. అందరూ కలిసి అర్ధం లేని కొన్ని ఆచారాలను తయారుచేసి అందరి తలకు చుట్టూ చుడతారు. కనుకనే అంత గోలలోనూ కవి, రచయిత ఏకాంతాన్ని కోరుకుంటాడు. గాలిబ్‌ కు ఆలోచనలు ఎక్కడి నుండి వచ్చాయి? అందరికీ అది వీలవుతుందా?

నేను రేడియోలో ఉద్యోగం చేశాను. అక్కడ సమయాన్ని బట్టి తప్పకుండా రాయవలిసిందే. కార్యక్రమాలు చేయవలసిందే. నాకు మూడ్‌ లేదు, ఏకాంతం అంతకంటే లేదు, కనుక నేను రాయలేను, అని కూర్చుంటే ఉద్యోగం ఉట్టికి ఎక్కుతుంది. కనుక అవసరం కొద్దీ రాయడం అలవాటయింది. అయితే ఆ రాత వ్యక్తిగతంగా ఉండదు. అంత గొప్పగా కూడా ఉండనే ఉండదు. అక్కడి పరిస్థితులకు అది సరిపోతుంది. అంతేగాని నిజమైన భావుకతలో నుంచి, నిజమైన సృజనాత్మకత లోనించి, నిజమైన మార్మికత లోనుంచి మాటలు పలకాలంటే ఏకాంతం చాలా అవసరం.

ఒంటరితనాన్ని ఎవరికి వాళ్లు ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. ఇరువురము కలిసి ఒంటరిగా నడుచుచు సాగితిమి అన్న పద్ధతిలో అందరి మధ్యలోను ఏకాంతాన్ని అనుభవించగలగాలి. అప్పుడు గాలిబ్‌ తీరుగానే కలం పట్టుకున్న ఎవరికైనా కాస్తంత తెలివి సులభంగా ముందుకు సాగుతుంది. కనుకనే ఏకాంతం రచయితలకు అసలైన అవసరం అంటాడు ఒక మహానుభావుడు. ఆయన అనుభవం కొద్ది ఆ మాట చెప్పినట్టు ఉన్నాడు చాలామందికి ఒంటరితనం నచ్చదు. నాకు ఒంటరితనం నచ్చుతుంది కానీ మరీ ఒంటరిగా ఉంటే అదేదో ఒక రకమయిన ఒంటరితనం మొదలవుతుంది. మనుషులు ఉండాలి. నా దగ్గర ఉండకూడదు. మనుషులు ఉండాలి, వాళ్లు మాట్లాడకూడదు. మనుషులు నన్ను పలకరించ కూడదు. నేను కూడా వాళ్ళను పలకరించను. మనుషులు ఉండాలి. తలుపులు అన్నీ మూసుకున్నా సరే ఏదో ఒక కిటికీ తెరిచి ఉంచు. ప్రపంచాన్ని నీ దగ్గరకు వస్తానంటే ఆపకు. అంటూ ఎప్పుడో ఒకసారి కవిత రాసుకున్నాను. బతుకంతా ఒంటరిగా ఉండనవసరం లేదు. దినంలో కనీసం కొన్ని గంటలు ఏకాకిగా ఉండగలగాలి. నాకు ఉద్యోగం చేసుకున్నంత కాలం ఈ అవకాశం కలగలేదు. కావాలనే ఉద్యోగం మానుకున్నాను. ఆ తరువాత ఒంటరితనమే ఒంటరితనం. ఇంట్లో వాళ్ళంతా పొద్దున్నే ఎవరి దారిన వాళ్లు పోతారు. పనిలేని వాడిని కనుక నేను ఇంట్లో మిగులుతాను. బూజులు చూస్తూ, పగుళ్లు లెక్కిస్తూ, ఆవులింతలు తీస్తూ రోజులు గడపవలసిన అవసరం లేదు. అందరూ వెళ్ళిపోయిన మరుక్షణం నా ప్రపంచం పరుచుకుంటుంది. నా పుస్తకాలు బయటికి వస్తాయి. నా కాగితం, కలాలు నాట్యం చేస్తాయి. నా చేత పిల్లి మొగ్గలు వేస్తాయి. రకరకాల రచనలు బయట పడతాయి. కనుకనే చూస్తుండగానే నేను రాసిన పుస్తకాలు తామరతంపరగా సెరిగి మూడంకెలకు చేరుకునే పరిస్థితి వచ్చింది.

అందరికీ ఏకాంతం ఇంత సులభంగా దొరకదు. చాలామందికి ప్రయత్నించినా సరే ఒంటరితనం దొరకదు. ఈ సంగతి నాకు తెలుసు. ఇంటికి తాళం వేయాలని నాకు కోపంగా వుండేది. తిరిగి వచ్చిన తర్వాత తాళం తీయాలని పిచ్చి కోపం వచ్చేది. కానీ సంవత్సరం దాకా ఇంటికి తాళం వేయవలసిన అవసరం లేకుండా పోయినప్పుడు నాకు తాళం గురించి, ఒంటరి తనం గురించి, అందులోని సౌకర్యం గురించి అర్ధం అయింది. అయితే అందరూ నాలాగే ఏకాంతం కోరుకునే వారు కారని కూడా నాకు అర్ధం అయింది. ఏకాంతం మనిషిని మార్చేస్తుంది. మనిషికి కొత్త దారులు చూపిస్తుంది. నేను టైనింగ్‌ క్లాసులో ఒక కథ చెబుతూ ఉండేవాడిని.

ఇద్దరు మిత్రులు ఒంటరితనం గురించి పందెం వేసుకున్నారు. వారిలో ఒకతను ధనికుడు. రెండో మనిషి మామూలు వాడు. మామూలు మనిషి, నేను ఎంతకాలమైనా ప్రపంచంతో పనిలేకుండా ఫోన్‌ లు టీవీలు లేకుండా, పత్రికలు కూడా లేకుండా గడపగలను, తిండి ఉంటే చాలు, అన్నాడు. ధనికుడు ఊరి బయట నాకు ఒక ఇల్లు ఉంది. అందులో నీకు వసతి ఏర్పాటు చేస్తాను. కిటికీలో నుంచి ఎప్పటికప్పుడు నీకు తిండి నీళ్ళు అందుతాయి. అంతేతప్ప మనుషుల అలికిడి కూడా వినిపించదు. ఆరు నెలలు నీవు కనుక ఆ పద్ధతిలో మా ఇంట్లో ఒంటరిగా ఉన్నావంటే నా ఆస్తి సగం నీకు ఇచ్చేస్తాను అన్నాడు. బీద మనిషి సరే అన్నాడు. ముహూర్తం నిశ్చయమైంది. అతడిని ఇంట్లో పెట్టి తాళం వేశారు. తిండి అందుతున్నది కాలం సాగుతున్నది. ఎక్కడ ఏ తేడా రాలేదు. ఐదున్నర నెలలు గడిచాయి. ధనవంతునికి వణుకు మొదలైంది. సగం ఆస్తికి కాలం చెల్లింది అనుకున్నాడు. ఐదు రోజులు మిగిలాయి. అతను కావలసిన కాగితాలు తయారు చేయించాడు. మిత్రుడు ఇంతకాలంగా గడిపిన ఇంటి దగ్గరికి వెళ్లి దూరం నుంచి చూచి వచ్చాడు. ఎక్కడ ఏ తేడా లేదు. బయట ఒక వాచ్‌ మన్‌ ఉంటాడు. లోపలి మనిషి వచ్చి పిలిస్తే గనుక తలుపు తీయాలి అని అతనికి ఆదేశాలున్నాయి. బయటి వారి పేరున మాత్రం తాళాలు తీయకూడదు. చివరి రోజు వచ్చింది.

మరుసటి నాటి ఉదయం వెళ్లి చూస్తే తాళాలు వేసినవి వేసినట్టు కనుక ఉంటే, ఆ మనిషి లోపలే ఉంటే అస్తి సగం అతనికి అందించాలి. కాగితాలతో సహా పంతం వేసిన మిత్రుడు ఉదయం అక్కడికి చేరాడు. ఆశ్చర్యంగా తలుపులు తీసి ఉన్నాయి. ఇంట్లోకి వెళ్ళి చూస్తే మిత్రుడు లేడు. వాచ్‌మన్ తో వాకబు చేస్తే అయ్యా, ఆయన తెల్లవారుజామున తలుపు తీయమన్నాడు. నేను తలుపు తీశాను. ఆయన ముఖంలో గొప్ప వెలుగు కనిపించింది. గడ్డం కూడా పెరిగి ఉంది. జుట్టంతా పెరిగి ఉంది. ఆయన మారు మాట్లాడకుండా ఎక్కడికో వెళ్ళిపోయాడు. నేను తప్పు చేయలేదు కదా అన్నాడు అతను. లోపలికి వెళ్ళి వెతికారు. పందెం వేసిన మిత్రుడు ఉన్న గదిలో ఒక కాగితం దొరికింది.

ఇన్నాళ్లు ఏకాంతంగా ఉండి నాకు ప్రపంచం గురించి ఆలోచించే అవకాశం అందించావు. భవిష్యత్తు గురించి నాకు గొప్ప ప్రణాళికలు దొరికాయి. నీ డబ్బుతో నాకు పనిలేదు.నా మార్గాన వెళ్ళిపోతున్నాను. మిత్రమా, నీకు ధన్యవాదాలు, అని రాసి ఉంది. మనిషి మీద ఒంటరితనం ప్రభావం అలాగుంటుంది.

ఈ పెద్ద మనిషికి ఏకాంతంలో తన గురించి తనకు తెలిసిపోయింది. నిజానికి ఒక కొత్త ఆలోచన, ఒక కొత్త మాట పుట్టాలంటే మనసులో కావలసినంత ఏకాంతం ఉండాలి. మన మెదడులో కోట్ల సంఖ్యలో నాడీ కణాలు ఉంటాయి. అవి అనుక్షణం మిగతావాటితో ముచ్చట పెట్టుకుంటూ ఉంటాయి. కనుక మెదడులో పెద్ద గోల ఉంటుంది. ఆ గోలలో ఒక కొత్త ఆలోచన వచ్చినా సరే కలగలిసి పోతుంది. జాతరలోని గందరగోళంలో కూడా ఎవరో మన పేరు పిలిస్తే వినిపించి నట్టు, మెదడులోని గందర గోళంలో కొత్త ఆలోచన బయటకు రావడానికి కొంత దారిని మనం ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. అదే ఏకాంతం. ఇది సూర్యకాంతం, అయస్కాంతం కాదు. అసలు సిసలైన ఒంటరితనం. అందరి మధ్యనా కూడా అలవాటు చేసుకోవలసిన ఒంటరితనం. నాకు కుదిరింది అని అనిపిస్తున్నది. ఎప్పుడైనా ఈ విషయం గురించి ఆలోచించారా? లేకుంటే చించి చూడండి!