చక్కని దోస్తీ : ఒక చక్కని కథ - A short little story about truth.

చక్కని దోస్తీ

ఒకానొకప్పుడు ఒక అందమైన ఆవిడ ఉండేది. ఆమె నగరంలో అంతటా తిరుగుతూ ఉండేది. వెళ్లిన చోట ప్రతి వాళ్లు ఆమెను గమనిస్తూ ఉండేవారు. అందరూ ఆమెతో మాట్లాడాలి అనుకునే వారే. ఆమె మాటలు వినదలుచుకున్న వారే. ఆమెను ఏదో అడగదలుచుకున్న వారే. ఏదో ఒక రకంగా ఆమెతో కలిసి కాలం గడపాలని అందరూ అనుకుంటారు. అదే నగరంలో ఇంకొక అమ్మాయి ఉంది. ఆమె బీదమనిషి. తగిన దుస్తులు లేనిది. అయితే ఆమె కూడా చాలా అందంగా ఉండేది.అయినప్పటికీ ఎవరూ ఆమెను పట్టించుకునే వాళ్ళు కాదు. కనుక బహుశా ఆ అమ్మాయి ఒంటరిగా, దుఃఖంగా ఉండేదేమో. ఆమె కూడా అందమైన ఆవిడను చూస్తుంది. ఆమెను అందరూ పట్టించుకునే తీరు గమనిస్తుంది. తనను కూడా అందరూ పట్టించుకుంటే బాగుంటుంది కదా, అనుకుంటుంది. తన మనసులోని మాటలను అందరికీ చెప్పాలని ఆమెకు చాలా కోరిక. కానీ ఎవరూ ఆమెను పట్టించుకోరు.

ఒకనాడు చింకి దుస్తులలో ఉన్న బీద అమ్మాయి, ఏదోరకంగా ధైర్యం తెచ్చుకుంది. వెలగల దుస్తులు వేసుకున్న అందమైన అమ్మాయి తో మాట్లాడడానికి ధైర్యం చేసింది. ‘ఏమండీ, నన్ను మీరు క్షమించాలి. మిమ్మల్ని ఒక సహాయం అడగవచ్చునా?’ అన్నది ఆ అమ్మాయి. ధనికురాలయిన మహిళ నిజానికి చాలా మంచి మనిషి. చాలా దయగల మనిషి. కనుక వెంటనే బీద అమ్మాయి మాటలు విన్నది.

‘అదేమన్న మాట! ఏం అడగదలుచుకున్నావు చెప్పు మరి!’, అన్నది ఆమె బీద అమ్మాయితో.

‘ఏం లేదండీ’, ధైర్యం చేసి బీద అమ్మాయి మాట్లాడ సాగింది. ‘మీరు చాలా అందంగా ఉన్నారు. అందుకు తగినట్టే మంచి దుస్తులు కూడా వేసుకుంటారు. అందుకని అందరూ మిమ్మల్ని గమనిస్తుంటారు. నేనేమో బీద దాన్ని. నా దగ్గర మంచి దుస్తులు లేవు. కనుక ఎవరూ నన్ను పట్టించుకోరు. కనీసం ఒక్కరోజు, మీ దుస్తులు వేసుకుని, మీ వెంట తిరగాలని ఉంది. మిమ్మల్ని చూసిన వాళ్లంతా, నన్ను కూడా చూస్తారు. వాళ్ళందరికీ చెప్పడానికి నా దగ్గర ముఖ్యమైన సంగతులు ఉన్నాయి. ఆ సంగతి ఇప్పుడు వాళ్లకు తెలియదు మరి!’ అని, ఆ అమ్మాయి వినయంగా నిలబడింది.

అందమయిన ఆవిడ చాలా సులభంగా అమ్మాయి కోరికకు అంగీకరించింది. మరుసటి రోజు ఉదయాన ఆమె తన దుస్తులు బీద అమ్మాయికి వేసింది. తనతో పాటు వెంటబెట్టుకుని నగరంలో తిరగసాగింది. మామూలుగానే, అందరూ వాళ్ళకి ఎదురుగా వచ్చారు. పక్కన ఉన్న అమ్మాయిని కూడా వాళ్లంతా చూడగలిగారు. ఇద్దరూ కలిసి నడుస్తూ చాలా సంగతులు మాట్లాడుకున్నారు. బీద అమ్మాయిని ప్రశ్నలు అడిగి అందమైన అమ్మాయి ఎన్నో సంగతులు విన్నది. ఆమె గురించి తెలుసుకున్నది. అమ్మాయి చెప్పిన సంగతులు ఎంతో బాగున్నాయని అర్థం చేసుకున్నది. బీద అమ్మాయి తెలివిగలది, అని ఆమెకు సులభంగానే అర్థమైంది. వాళ్ళిద్దరూ నేస్తాలయ్యారు. ఆ తర్వాత ఇద్దరూ కలిసి తిరుగుతు న్నారు. అందరితోనూ మాట్లాడుతున్నారు.

వాళ్ళ పేర్లు ఏమిటి? అని ఎవరికి ఇప్పటివరకు అనుమానం రాలేదా?

అందమైన ఆవిడ పేరు, కథ. ఆమెతో నేస్తం కట్టిన బీద అమ్మాయి పేరు, నిజం.

 

సినీమానసం - On cinemas and my feelings!

సినీమానసం

చందమామలు - ప్రేమకథలు

మా వాళ్లలో పెద్ద పండితులు లేరంటే తప్పే. చాలా బాగా చదువుకున్న వారున్నరు. కానీ, లౌక్యం మాత్రం బాగ తక్కువ. గొప్ప పండితులు కూడ ప్రపంచం పట్టకుండ వ్యవసాయంతోటి కాలం గడిపి పోయినరంటే ఆశ్చర్యంగ ఉంటుంది. దూర దేశాలకు పోయి బాగ చదువుకున్నవారు గూడ ఏమీ తెలియని వారిలాగే బతకడం నాకు ఇప్పుడు అర్థమవుతుంది. కంచి చంద్రశేఖరేంద్ర స్వామి పాలమూరు వచ్చినరు. కలెక్టరు సభ చేయించినరు. అక్కడ మావారొకరిద్దరు వేదం చెప్పినరు. స్వామికి కలిగిన సంతోషం అందరినీ ఆశ్చర్యంలో ముంచింది. మరోవేపు కొంతమంది మాత్రం ఉద్యోగానికి సరిపడ చదువు, సగటు బతుకుకు సరిపడ వైదికం ఉంటే చాలనుకున్నరు. సమకాలీన సాహిత్య, సంగీతాలు పట్టించుకున్న వారు మాకు చాలా తక్కువమందే ఉన్నరు. నాటికీ, నేటికి కూడ! అలాంటి చిన్నాయినగారు ఒకాయన, పిల్లవాడు ‘చందమామ చదువుతున్న’ అంటే, ‘చందమామలు, ప్రేమకథలు’ కాలయాపన! అన్నరంటే ఆశ్చర్యం ఏముంది.

నూచి వాడూ - గైడూ: నూచివాడంటే మా ఒకానొక అన్నయ్య శ్రీనివాసు. ఈ శ్రీనివాసుడన్న పేరు ఎన్ని రకాల మారిందో గమనిస్తే సరదాగ ఉంటుంది. నాకొక నివాస్‌ తెలుసు. ఒక సీను, మరొకరు శ్రీను. ఇక చీనులు, చీనాలు ఎంతోమంది ఉన్నారు. చీను మామ చీమా అవుతాడు. మా అమ్మ తనకన్నా వయసులో పెద్దయినా, వరుసకు మాత్రం అల్లుడయ్యే ఒక పెద్దాయనను శీనువాచార్లు అనేది (నా మీద అనునాసికం పలకాలి. అరుసున్నలేమయినయి?) అలై ఓసై అనే తమిళ నవలకు మిత్రులు వాకాటి చేసిన అనువాదాన్ని ఈ మధ్య చదివాను. అందులో ఒక చీమాచ్చువయ్యర్‌ ఉంటాడు. శ్రీనివాస య్యర్‌ అన్నమాట! ఇతిశ్రీనివాస చర్చా! అథాతో గైడు జిజ్ఞాసా? (శ్రీనివాసుని ముచ్చట ఆపుదము. గైడు గురించి తెలుసుకుందము!)

మా చీమాచ్చువయ్యంగార్‌. కాదుకాదు నూచి వాడు గైడ్ అను చిత్రరాజము ఊర్లో ఆడినన్ని నాళ్లు నిత్యం ఒకసారి చూచినట్లున్నడు. మరోసారి చూచినా నాకు చెప్పలేదేమో? అది దిలీప్‌కుమార్‌, దేవానంద్‌, రాజ్‌కపూర్ల యుగం. ఈ దిలీప్‌కుమార్‌ అన్నాయన ఇవాళటి మేటి హీరోలలాగే ఒక ఖాన్‌ సాహిబ్‌. కానీ ఎందుకో పేరు మార్చుకున్నడు. ఈ ముగ్గుర్లోనూ దేవానంద్‌ది విచిత్రమయిన ధోరణి. ఆయన దుస్తుల తీరు, మాటల జారు (జారుడు), అంతా ప్రత్యేకంగ ఉండేది. సాహిత్య రుచి తగిలిన వారలము గనుక, అప్పటికే ఆర్‌కే నారాయణ్‌ రచనల రుచి తెలుసు. ఆయన కలం నుంచి రూపుపోసుకున్న గైడ్‌ ఎట్లాగుంటడని ఒక కుతూహలం. నూచివానికి ఉన్న వెసులు బాటు నాకు లేదు. నా దగ్గర పైసలుండవు. ఎవరినీ అడగడం ఇష్టం లేదు. నేను ‘మేరానాం జోకర్‌’ అనే సినిమా చూడడానికి ప్రయత్నించి కూడా చూడలేక పోయిననంటే నమ్మగలరా? నేనా సినిమా ఇవాళటికీ చూడలేదు. గైడ్‌ మాత్రం చూచిన. చాలా గొప్ప చిత్రం. నూచివాని పైసలతో ఒక హిందీ వర్షన్‌ పుస్తకం కొన్నము. సులభంగ చదివినము.

ఒకరి లక్షణాలు మరొకరికెవరికయిన వచ్చినయని, సహవాసం వల్లనయితే మరింతగ, చెప్పేందుకు మా వాండ్లు ‘వాని గుడ్డ వీని మీద పడింది’ అంటరు. సాధువులెవరో, చలిలో వణుకుతున్నందుకు కప్పిన గుడ్డ కారణంగ దేవానంద్‌ ఈ సినిమాలో స్వామీజీ అవుతడు. వర్షాల కోసం అతను ఉపవాస దీక్ష చేయవలసి వస్తుంది. మీకు హిందీ అర్థంకానీ, కాకపోనీ, ఈ సినిమా ఎట్లాగయిన చూడమని మనవి! అంత బాగుంటుందది. సూపర్‌ పాటలుంటయి. ఆర్కియాలజీ తప్ప మరొకటి తెలియని ముసలి మొగుడు ప్రొఫెసర్‌కు, అందంగా ఉండి, అద్భుతంగ నాట్యం చేయగల భార్య. హైదరాబాద్‌ అమ్మాయి వహీదా రహమాన్‌ (పేరు మార్చుకోలేదు) వేసింది ఆ పాత్ర. మొగుడు గుహల్లో శిథిలాలు వెదుకుతుంటే, ఈమె మన రాజూ గైడ్‌తో ప్రేమను వెదుకుతుంది. ఇద్దరూ కలిసి పారిపోతరు. డాన్స్‌షోలు చేసి పేరు, పైసా సంపాయిస్తరు (ఆ కాలంలో సినిమా హీరో లందరికీ పాత్ర పేరు రాజు అని ఎందుకు ఉండేది?) కథ అంతా చెపితే బాగుండదు. కానీ దేవానంద్‌ జైల్లో పడతడు. ఆ తరువాత స్వామీజీ అవుతడు. నేను కూడా సినిమా ఒకటికి రెండుసార్లు చూచిననేమో గుర్తులేదు. కానీ, ‘అంగ్రేజీ ఆతీతోనా?’ లాంటి డయలాగులు ఎన్నో మాకు నిత్యం అనుకోకుండనే నోటెంబడి వచ్చేస్తుండేవి. చివరికి దేవానంద్‌ మెరిసే శాలువా ఒకటి కప్పుకుని తెర నిండ కనిపిస్తడు. మాకేమో, మనం కూడా శాలువా కప్పుకుంటే, రాజూ గైడ్‌ అయిపోతమోనని ఆశ! ఏదీ శాలువా దొరకదే! అదీ పసుపురంగుది!

ఆ సినిమాలో ‘గాతా రహే మేరా దిల్‌’ అని గొప్ప యుగళ గీతం ఒకటి ఉంటుంది. దేవానంద్‌ ఒక కొండ మీద నుంచి ‘గాతా రహే మేరా దిల్‌’ అంటడు. మరో కొండ మీద నుంచి వహీదా ‘తూహీ మేరీ మంజిల్‌’ అంటుంది. తరువాతి చరణం పాడే సమయానికి ఇద్దరూ ఒకచోటనే ఉంటరు. వాస్తవికత మరీ తలకెక్కిన నాకు, వాళ్లట్ల ఎందుకు చూపించినరని, నాటికీ, నేటికీ అసంతృప్తి.

నవల - హిందీలో: సినిమా గొప్పగ ఉంది. కానీ, నవల మాత్రం అట్ల ఉండదని మాకిద్దరికీ అనుమానం వచ్చింది. గొప్ప చెప్పుకోవడం లేదు గానీ, ఒక పుస్తకం చదివినా, సినిమా చూసినా, దాన్ని గురించి బాగ వివరంగ ఆలోచించడం, చర్చించడం చిన్నప్పటి నుంచీ మాకు అలవాటు. ‘గైడ్‌’ నవల అప్పటి వరకు చదవలేదు. పాలమూరులో పుస్తకాల దుకాణాలే తక్కువ. వాటిలో బడి పుస్తకాలుంటయి గానీ, నవలలూ, ఆధునిక సాహిత్యం ఉండవు. (బహుశ పరిస్థితి ఇవాళటికీ అట్లనే ఉండి ఉండాలె! మా వాండ్లకు సంగీతం, సాహిత్యం ఆమడ దూరం!) హైదరాబాద్‌ అంటే అప్పటికి ఇంకా పట్నం! అంటే అందుబాటులో లేని ఆశాద్వీపం! మొత్తానికి వెతకగా వెతకగా మాకు ఒకే ఒక్క కాపీ హిందీ వర్షన్‌ దొరికింది. హిందీ చదవడం, అర్థం చేసుకోవడం బాగానే చేతనవుతుంది గనుక ఆ హిందీ పుస్తకం తెచ్చి ఏకబిగిని చదివినము. సినిమా కథకు, పుస్తకంలోని కథకు ఎంతో తేడా ఉందంటే నమ్మగలుగుతరా? తరువాతెప్పుడో తెలిసింది ఆర్‌.కే. నారాయణ్‌గారు, సినిమా చూచి ‘జన్మలో నా నవలలు సినిమా వారికి ఇవ్వన’ని నిర్ణయించుకున్నరని. అందుకు ఒకే ఒక్క మినహాయింపు ఉంది. సినిమా కాదు గానీ, టీవీలో ‘మల్‌గుడి డేస్‌’ అనే సీరియల్‌ వచ్చింది. స్వంతం తమ్ముడు లక్ష్మణ్‌ (కార్టూనిస్ట్‌) పక్కనుండి తీయిస్తనంటే, కొన్ని కథలు మాత్రం ఇచ్చినరు నారాయణ్‌.

ఏకవీర: నవల సినిమాగ రావడమంటే వెంటనే విశ్వనాథ వారి ‘ఏకవీర’ గుర్తొస్తుంది. నవలలాగే సినిమా కూడ చాల కళాత్మకంగ, బాగ వచ్చింది. అది తమిళ ప్రాంతానికి చెందిన కథ. వైగై తీరపు కథ. కుట్టన్‌ సేతుపతి, వీర భూపతి అన్న పాత్రలలో అన్నగారు నందమూరి వారు, కాంతారావుగారు ఎంతో బాగ చేశినరు. సినారె పాటలు, కథకు అతికినట్టున్నయి. మామూలు ప్రేమకథ. కానీ మహాకవి దాన్ని మహత్తర కావ్యంగా మలిచారు.

విశ్వనాథ వారు నాకు ఆరాధ్యులయిన, కొద్ది మందిలో ఒకరు. వారి గురించి ఎంతో ఉంది చెప్పుకోనడానికి. వారి కుమారులు పావని, నాకు మిత్రులు. ‘సీరియల్‌కు ఏ నవల బాగుంటుంది?’ అడిగారు. ‘రత్నావళి’ అన్నాను. ఆయన! భలే! అనడం గుర్తుంది. వేయి పడగలు తీసినట్టున్నరు. పండలేదన్నరు. ‘పులిముగ్గు’ లిస్టులో చూచిన. బాగా గ్రాఫిక్స్‌ కావాలె దానికి. అదసలు రానే లేదు!

గైడ్‌ సినిమాలో ఆర్కియాలజీ ప్రొఫెసర్‌గ నటించిన వారు, సినీ దర్శకుడు కిశోర్‌ సాహూ! ఆయన ‘పర్‌దే కే పీఛే’ అనే పేరుతో ఒక నవల రాశినరు. ‘తెర వెనుక’ అనే పేరుతో ఆ నవలకు తెలుగు రూపాంతరం ఏనాడో వచ్చింది. అది ఈ మధ్యన ఎక్కడ కనిపించ లేదు. దొరికితే బాగుండును, అని ఎన్నిసార్లు అనుకున్ననో. సినిమా రంగంలో జీవితాలు, ముఖ్యంగా స్త్రీల బతుకులను గురించిన మహత్తరమయిన రచన అది. పెద్దలు, అయినా మిత్రులు రావూరి భరద్వాజ గారి ‘పాకుడు రాళ్లు’ కూడ ఈ రకం ఇతివృత్తంతో వచ్చిన రచనే!

స్మితా పాటిల్‌ హీరోయిన్‌గ వచ్చిన ‘భూమిక’ అన్న సినిమా కూడ ఒక నటి బతుకు గురించే! ఆ కథ అంతకు ముందు నవలగ వచ్చిందేమో తెలియదు. ఒక మామూలు ఇంటి ఆడకూతురు మహత్తర నటిగా మారి పడిన కష్టాలు ఆ సినిమాలో చాల బాగ చూపించినరు. ఎవరో మరాఠీ నటి జీవితమని అన్నట్టు గుర్తు.

ఈ మధ్యనే గతించిన మిత్రులు (అల్లుడు, నన్ను మామయ్యా అనే వారాయన!) భరద్వాజ నవల పాకుడు రాళ్లు కూడ సినీ నటి బతుకు గురించే. భరద్వాజ మద్రాసు సినీ మాయా ప్రపంచంలో చూచిన సంగతులు నవలగ రాసి ఉంటరు. ఆ నవల మరి సినిమాగ వచ్చిందా? తెలుంగులో అటువంటి ‘బొమ్మ’ తీసే ఎవరన్న చూస్తరా? మనకంతా బాయ్‌ మీట్స్‌ గరల్‌తోనే గద బతుకంత! 

 

చెట్లు, మొక్కలకు నొప్పి తెలుస్తుందా?

మనుషులకు మిగతా జంతువులకు నొప్పి తెలుస్తుందని కొత్తగా చెప్పనవసరం లేదు. ఇక మొక్కలు, చెట్లు కూడా జీవం గలవి కనుక వాటికి కూడా నొప్పి తెలుస్తుందా అన్న అనుమానం రావడం సహజం.

ఆంకీ స్టెప్పూన్ అనే పరిశోధకురాలు ఈ ప్రశ్నకు జవాబు రాశారు. మనుషులకు జంతువులకు లాగా మొక్కలకు నొప్పి తెలియదు అంటారావిడ. ఆమె బెర్లిన్ లోని ఫ్రీ యూనివర్సిటీలో మాలిక్యులర్ ఈకాలజీ రంగంలో పని చేస్తున్న వ్యక్తి. మనం నొప్పి అంటున్న ఈ భావం నాడీ మండలానికి సంబంధించినది గదా, అంటారావిడ. చెయ్యి వేడి వస్తువుకు దగ్గరగా వెళ్ళినప్పుడు, చేతిలోనే నాడీ కణాలు మెదడుకు వెంటనే సంకేతం అందజేస్తాయి. ఆ సంకేతాన్ని నొప్పికి సూచనగా, మెదడు అర్థం చేసుకుని చెబుతుంది. చేతికి నిజంగా ఏదో హాని జరగక ముందే దాన్ని వెనక్కు లాగేట్టు అక్కడికి ఒక సంకేతాన్ని కూడా పంపిస్తుంది. మరి మొక్కలకు, నాడులు కానీ మెదడు కానీ లేవు. కనుకనే మనలాగా వాటికి నొప్పి తెలియదు. అంత మాత్రాన అసలు వాటికి నొప్పి లేదా ప్రమాదం గురించి తెలియదు అంటే మాత్రం తప్పు. హాని జరుగుతున్నది అని తెలిస్తే వెంటనే అవి మనలాగా కాకున్నా ఏదోరకంగా ప్రతిక్రియ చేస్తాయి. మొక్కలలో అటువంటి ఏర్పాట్లు ఉన్నాయి.

మొక్కలు చిన్నవి అయితే వాటిని ఏ జంతువులో తిని వేయడం అసలైన ఆపద. కనుకనే చాలా మొక్కలకు ముండ్లు లేదా సన్నని నూగు వంటివి ఉంటాయి. అందరికీ తెలిసిన ఉదాహరణ గులాబి మొక్కకు ఉండే ముళ్ళు. అదే పద్ధతిలో చాలా చెట్లకు ముండ్లు ఉంటాయి.

మరికొన్ని మొక్కలు అపాయం ఏర్పడినప్పుడు రుచి కటువుగా ఉండే రసాయనాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఆ రసాయ నాలలో కొన్ని విషాలుగా కూడా పనిచేసే అవకాశం ఉంది. ఇక జంతువులకు ఆ సంగతి అర్థం అవుతుంది. అవి ఆ మొక్కలను తినడానికి ప్రయత్నించవు.

చేదు గల తీపి అనే పరిస్థితిని ఇంగ్లీషులో బిట్టర్ స్వీట్ అంటారు. నైట్ షేడ్ అనే ఒక మొక్క ముఖ్యంగా, అది వాడే పద్ధతి ప్రకారం బిట్టర్ స్వీట్ నైట్ షేడ్ అనే పేరును సంపాదించుకున్నది. ఈ సంగతిని స్టెప్పూన్ గారే గమనించారు. ఒక పురుగు ఏదో వచ్చి ఆ మొక్కను తొలుస్తూ ఉంటే అక్కడ ఏర్పడిన గాయం అంచుల నుంచి ఒక రకమైన రసం ఊరుతుంది. మనకు గాయం అయితే రక్తం కారినట్టే, ఆ మొక్కకు గాయం అయితే ఈ రసం ఊరుతుంది. ఆ రసం చాలా తీపిగా ఉంటుంది. చీమలు దాన్ని తినడానికి చాలా ఇష్టపడతాయి. కనుక వెంటనే అవి ఆ మొక్క మీదకు వచ్చేసి, తమ దారిలో ఎదురయిన దేన్నయినా నాశనం చేస్తాయి. మొక్కకు హాని చేస్తున్న పురుగులను కూడా అవి తినేస్తాయి. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, పురుగు మొక్క మీదకు దాడి చేస్తుంది. మొక్క తన సైన్యాన్ని పిలిపిస్తుంది. అవి వచ్చి పురుగును తినేస్తాయి. దాడి చేసిన పురుగు యొక్క శత్రువులను, ఈ మొక్క మిత్రులుగా, సైన్యంగా వాడుకుంటుంది అని అర్థం.

ఇక, తీపి పదార్థాలే కాకుండా, మరికొన్ని రకాల రసాయనాల ఆధారంగా, మొక్కలు తమకు రక్షణ ఏర్పాటు చేసు కుంటాయి. ఏదో ప్రాణి వచ్చి మొక్కలను తింటూ ఉంటే, అవి కొన్ని రకాల రసాయనాలను గాలిలోకి వెదజల్లుతాయి. మనుషులకు ఈ రసాయనాల గురించి, వాటి వాసన గురించి తెలియదు. కానీ కందిరీగలకు ఆ వాసన పెద్ద ఆకర్షణ. వాటి దృష్టిలో, మొక్క ఏడుస్తున్నది అని అర్థం. ఘాతుకం జరుగుతున్న చోటికి కందిరీగలు గుంపులుగా చేరుకుంటాయి. వచ్చి దాడి చేసిన పురుగు మీద అవి గుడ్లు పెడతాయి. కనుక పురుగులు నాశనమవుతాయి.

మామూలుగా చూస్తే జరుగుతున్న దాడులను, మొక్కలు మౌనంగా భరిస్తాయి, అనిపిస్తుంది. కానీ కొన్ని రకాల మొక్కలకు సాయం పిలిపించుకునే వీలు ఉందని పరిశోధకులు గమనించారు.

మొక్కలు తమ సంరక్షణ కోసం వాడుకునే పద్ధతులు మరెన్నో ఉన్నాయి. ఇక్కడ వివరించినవి సరికొత్తగా పరిశీలనకు వచ్చిన రకం. 

 

అవ్వ - నువ్వుగింజ - పాతకాలపు కథ

అవ్వ - నువ్వుగింజ  

పాతకాలపు కథ

 అవ్వ - నువ్వుగింజ

ఉండంగుండంగుండంగ ఒగ ఊరుండె.

ఆ ఊర్లె ఒగ అవ్వ ఉండె.

ఒగనాడు అవ్వకు నూలగింజ దొరికింది.

నూలగింజను సేతుల వట్టుకోని అవ్వ ఆలోచన జెయ్యసాగింది.

“ఈనూలగింజను గొండవొయ్యి నాటువెట్టి నీల్లువోస్త.

చెట్టువెరిగి చారెడు నూలొస్తయి.

చారెడు నూలెల్ల నాటువెడితె సోలెడు నూలొస్తయి.

పొలం కౌలుకు దీస్కోని సోలెడు నూలు నాటువెడితె,

సంచులకొద్ది నూలు వండుతయి.

ఇగేమున్నది? నూలన్ని పట్నానికిగొండవొయ్యి అమ్ముకుంటెనా?

కావల్సినన్ని దుడ్లొస్తయి!

పెద్ద ఇల్లు గట్టుకోవొచ్చు.

ఇంటిచుట్టు చెట్లు వెట్టుకోవొచ్చు.

కావల్సినన్ని పసురాల వెంచుకోవొచ్చు.

పాలువిండుకోవొచ్చు. పండ్లుదెంపుకోవొచ్చు.

అట్లంటని తిని పండుకుంటె అయినట్లెనా

కరువుకాలం దీరిపాయె గనుక

మనుమనికి మంచి పిల్లను జూసి పెండ్లిజేయాలె.

వానికి పెండ్లమొస్తె ఆపిల్లకు తీర్లతీర్ల శీరలు దేవాలె.

సింగారాలు జెయ్యించాలె. రామసక్కటి రయికెలుగుట్టించాలె.

తోటలకెల్లి పూలు దెంపుకొచ్చి పిల్ల సిగెనిండ వెట్టుకుంటది.

అంతట్లనె పిల్లకు కడుపాయెనంటరు.

పూలు ముడిపియ్యాలెనంటరు.

సీమంతం జెయ్యాలె. పిల్ల సిగ్గువడుతది.

శీతమ్మకంటె సక్కగుంటది.

అట్లంటని పండుగజెయ్యకుండ ఉంటమా?

పదిమందికి జెప్పకుండ ఉంటమా?

తొమ్మిది నెలలయి కానుపయితది.

బుడుమకాయెలాగ బుడ్డటి మునిమనుమరాలు వుడ్తది.

ఆ పిల్లకు సక్కటి తొట్లె గట్టిపియ్యాలె.

దానిమీద అస్మానుగిరి వెట్టిపియ్యాలె.

మునిమనుమరాలు కిలకిల నవ్వుతది.

ఇల్లంత ఎన్నెల ఒంపినట్టే ఉంటది.

మునిమనుమరాలు దోగాడుతది.

శిన్న కిష్నుడు కదిలొచ్చినట్టే ఉంటది.

మునిమనుమరాలు “అవ్వా” అంటది.

పానం లేసొస్తది.

పిల్లకు తీర్ల తీర్ల సోకులుజెయ్యాలె.

ఉగ్గువెట్టాలె. ఎన్న వెట్టాలె. ఎన్నన్న సరే అడిగిందల్ల దెచ్చియ్యాలె.

అంతట్లనె పిల్ల పెద్దగవుతది.

సదువుకెయ్యాలంటరు.

సాలెకు వంపాలంటరు.

సాలెకువొయ్యొచ్చిన పిల్లకు దిష్టే దగిలెనో, గాలే దగిలెనో

ఇంటికి రాంగనే ఉప్పురాళ్లు దిప్పెయ్యాలె.

శిటపటమంటయి.

పిల్ల జరసేపు పండుకుంటది. నిద్రవడితె పెయ్యి నెమ్మదయితది.

మల్ల లేసి దెగ్గరికొస్తది. నెత్తిన శెయ్యివెట్టి గోకుతుంటది.

“అవ్వా నొవ్వనే” అంటది.

“యాడబిడ్డా” అంట

“నెత్తిలనే” అంటది.

ముందర గూసుండవెట్టి నెత్తిన సూతును గదా!

పిల్ల నెత్తి నిండ పేలు!

సాలెల సదువు సంగతేమొగాని పేలు మాత్రమొచ్చినయి!

శిటుక్కున ఒగ పేనును గుక్కుత.”

అనుకుంటనే అవ్వ నిజంగనే ఏందో కుక్కింది.

ఆలోచన తెగింది.

సూస్తేమున్నది?

శేతులున్న నూలగింజ నుగ్గు నుగ్గు అయింది!

అంటేమన్నట్టు?

పగటి కలలు పనికిరావు అన్నట్లు!

అవ్వ - నువ్వుగింజ

ఉండంగుండంగుండంగ ఒగ ఊరుండె.

ఆ ఊర్లె ఒగ అవ్వ ఉండె.

ఒగనాడు అవ్వకు నూలగింజ దొరికింది.

నూలగింజను సేతుల వట్టుకోని అవ్వ ఆలోచన జెయ్యసాగింది.

“ఈనూలగింజను గొండవొయ్యి నాటువెట్టి నీల్లువోస్త.

చెట్టువెరిగి చారెడు నూలొస్తయి.

చారెడు నూలెల్ల నాటువెడితె సోలెడు నూలొస్తయి.

పొలం కౌలుకు దీస్కోని సోలెడు నూలు నాటువెడితె,

సంచులకొద్ది నూలు వండుతయి.

ఇగేమున్నది? నూలన్ని పట్నానికిగొండవొయ్యి అమ్ముకుంటెనా?

కావల్సినన్ని దుడ్లొస్తయి!

పెద్ద ఇల్లు గట్టుకోవొచ్చు.

ఇంటిచుట్టు చెట్లు వెట్టుకోవొచ్చు.

కావల్సినన్ని పసురాల వెంచుకోవొచ్చు.

పాలువిండుకోవొచ్చు. పండ్లుదెంపుకోవొచ్చు.

అట్లంటని తిని పండుకుంటె అయినట్లెనా

కరువుకాలం దీరిపాయె గనుక

మనుమనికి మంచి పిల్లను జూసి పెండ్లిజేయాలె.

వానికి పెండ్లమొస్తె ఆపిల్లకు తీర్లతీర్ల శీరలు దేవాలె.

సింగారాలు జెయ్యించాలె. రామసక్కటి రయికెలుగుట్టించాలె.

తోటలకెల్లి పూలు దెంపుకొచ్చి పిల్ల సిగెనిండ వెట్టుకుంటది.

అంతట్లనె పిల్లకు కడుపాయెనంటరు.

పూలు ముడిపియ్యాలెనంటరు.

సీమంతం జెయ్యాలె. పిల్ల సిగ్గువడుతది.

శీతమ్మకంటె సక్కగుంటది.

అట్లంటని పండుగజెయ్యకుండ ఉంటమా?

పదిమందికి జెప్పకుండ ఉంటమా?

తొమ్మిది నెలలయి కానుపయితది.

బుడుమకాయెలాగ బుడ్డటి మునిమనుమరాలు వుడ్తది.

ఆ పిల్లకు సక్కటి తొట్లె గట్టిపియ్యాలె.

దానిమీద అస్మానుగిరి వెట్టిపియ్యాలె.

మునిమనుమరాలు కిలకిల నవ్వుతది.

ఇల్లంత ఎన్నెల ఒంపినట్టే ఉంటది.

మునిమనుమరాలు దోగాడుతది.

శిన్న కిష్నుడు కదిలొచ్చినట్టే ఉంటది.

మునిమనుమరాలు “అవ్వా” అంటది.

పానం లేసొస్తది.

పిల్లకు తీర్ల తీర్ల సోకులుజెయ్యాలె.

ఉగ్గువెట్టాలె. ఎన్న వెట్టాలె. ఎన్నన్న సరే అడిగిందల్ల దెచ్చియ్యాలె.

అంతట్లనె పిల్ల పెద్దగవుతది.

సదువుకెయ్యాలంటరు.

సాలెకు వంపాలంటరు.

సాలెకువొయ్యొచ్చిన పిల్లకు దిష్టే దగిలెనో, గాలే దగిలెనో

ఇంటికి రాంగనే ఉప్పురాళ్లు దిప్పెయ్యాలె.

శిటపటమంటయి.

పిల్ల జరసేపు పండుకుంటది. నిద్రవడితె పెయ్యి నెమ్మదయితది.

మల్ల లేసి దెగ్గరికొస్తది. నెత్తిన శెయ్యివెట్టి గోకుతుంటది.

“అవ్వా నొవ్వనే” అంటది.

“యాడబిడ్డా” అంట

“నెత్తిలనే” అంటది.

ముందర గూసుండవెట్టి నెత్తిన సూతును గదా!

పిల్ల నెత్తి నిండ పేలు!

సాలెల సదువు సంగతేమొగాని పేలు మాత్రమొచ్చినయి!

శిటుక్కున ఒగ పేనును గుక్కుత.”

అనుకుంటనే అవ్వ నిజంగనే ఏందో కుక్కింది.

ఆలోచన తెగింది.

సూస్తేమున్నది?

శేతులున్న నూలగింజ నుగ్గు నుగ్గు అయింది!

అంటేమన్నట్టు?

పగటి కలలు పనికిరావు అన్నట్లు!

లోకాభిరామం : పరిశోధన - పద్ధతులు On Research and skills

పరిశోధన - పద్ధతులు

తీరు ఒకటే

చాలామంది చదువు అయిపోయింతరువాత పరిశోధన చేసి పిఎచ్‌.డి అని ఒక డిగ్రీ సంపాయించుకుంటారు. పరిశోధన సయిన్సులో గానీ, సామాజిక శాస్త్రంలో గానీ, మరో అంశంలో గానీ, పద్ధతి ఒకేలాగ ఉంటుంది. మార్గదర్శనం చేయడానికి ముందు ఒక గురువు, ఆ గురువు సాయంతో పరిశోధనకు ఒక చక్కని సమస్య ఎంపిక చేసుకోవాలి. ఆ సమస్య గురించి ముందు వీలయినంత సమాచారం, ఇప్పటికి జరిగిన పరిశోధనల ఫలితాలు సేకరించాలి. ఆ తరువాత మన ఆలోచన గురించి ప్రయోగాలు, విశ్లేషణలు సాగుతాయి. సామాజిక విషయాలలో ఈ పనంతా, మెదడు, కాగితాల ఆధారంగా జరిగితే, శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాలలో ఒక పరిశోధనశాల అవసరమవుతుంది.

దారి మారుతుంది: సైన్సులో మెటీరియల్స్‌, మెథడ్స్‌ రెండూ అనుకున్నంత సులభం కావు. గొట్టాలు, గిన్నెలు మొదలు ఎన్నో రకాల పరికరాలు, యంత్రాలు, రసాయనాలు అవసరమవుతాయి. అవన్నీ ముందు నుంచే అమరి ఉంటాయని ఎక్కడా లేదు. నేను రక్తంలోని ప్రొటీనులు, వాటిలోని జన్యు వైవిధ్యం గురించి పరిశోధించాను. ఈ పని నాకంటే ముందు ఎవరూ చేయలేదు అని చెప్పలేను గాని, నేను పరిశీలించిన అంశాలలో కొన్ని ఈ దేశంలో, ఈ ఖండంలోనే ఎవరికీ తెలియవు! పెద్ద పరిశోధన సంస్థలలో, పరికరాలు మిగతా సరంజామా కూర్చడానికి సదుపాయాలుంటాయి. ఉస్మానియా లాంటి విశ్వవిద్యాలయాలలో సదుపాయాలే కరువు. అందునా కొత్త రకాలు ఏం కావాలన్నా సమస్యే! మా గురువు గారు రామచంద్రరావుగారు మాత్రం, ధైర్యం ఇస్తూ వెనక ఉండి మమ్మల్ని బాగా ప్రోత్సహించేవారు. పొరపాట్లు, ప్రమాదాలు జరుగుతాయని అనుమాన పడితే పనులు జరగవన్న తత్వం మాకంతా అలవాటయింది. ప్రత్యేకంగా నాకు మరీ ఎక్కువగా!

ప్రయత్నం: యూనివర్సిటీలలో చిత్తశుద్ధిగా పరిశోధన చేసిన వారికి, సమస్యలను విశ్లేషించడం, అన్ని పనులు స్వయంగా చేసుకోవడం లాంటి లక్షణాలు బాగా అలవడతాయని నమ్మకంగా చెప్పగలను. మనిషి రక్తంతో సాగే మా పరిశోధనలో పరిశుభ్రతకు పెద్ద పీట. ప్యాంటు పైకి లాగి, ల్యాబ్‌ అంతా రసాయనాలతో శుభ్రం చేయడం మాకు అలవాటు. ఇక నిత్యం వాడే గాజు సామాన్లు, ఎంత బాగా కడిగి, ఆరబెట్టుకుంటే అంత బాగా ఫలితాలుంటాయి. ఏ కొంచెం కంటామినేషన్‌ వచ్చినా ఫలితాలు తప్పవుతాయి. ఈ శుభ్రత ముందు ఇంట్లో, అంట్లు కడగడం ఆటగా కనిపిస్తుంది! పరిశోధనలో ముందు చాలాకాలం, వాడబోయే సాంకేతిక పద్ధతులను, అందులో వాడబోయే రసాయనాలు సరంజామాను ప్రామాణీకరించడానికే పోతుంది. అది సమంగా కుదిరిందంటే అసలు ప్రయోగాలు సులభంగానే సాగుతాయి. ఎలెక్ట్రోఫోరెసిస్‌ అనే ప్రక్రియలో రకరకాల పద్ధతులను నేను బాగా మధించాను. వాటిలో ఒకదాంట్లో మెలుకువలు నేర్వడానికి కొంతకాలం కలకత్తాలోని ఇండియన్‌ స్టాటిస్టికల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో ఉండి వచ్చాను. అక్కడి వారికీ, నాకూ దోస్తీ కుదిరింది.

ప్రయోగం: ఇక్కడ ఎదురయ్యే సమస్యలు కొన్ని విచిత్రంగా ఉంటాయి. స్టార్చ్‌ జెల్‌ తయారీ కొరకు నాకు గాలిని పీల్చి ఖాళీ ఏర్పరిచే వ్యాక్యూం పంప్‌ అవసరమయింది. గురువుగారికి ఆ మాట చెప్పాను. ‘దాందేముంది? కొనిపించు!’ అనేశారాయన. కొన్ని పరికరాలను డిపార్టుమెంటు వారు కొంటారు. కొన్నింటిని మా ల్యాబ్‌ గ్రాంటు నుంచి తెస్తాము. కొనిపించు, అంటే మొదటి పద్ధతి. వెళ్లి స్టోర్‌ కీపర్‌ గోపాలరెడ్డికి విషయం చెప్పాను. ‘మన దగ్గర అటువంటి పంపు ఒకటి ఉంది. దాన్ని వాడింది లేదు. నీవు పరీక్షిస్తానంటే ఇస్తానన్నాడు’ రెడ్డి. చూస్తే పంపు కొత్తది! నిజంగానే దాన్నెవరూ వాడింది లేదు. ఎత్తుకుని ల్యాబ్‌కు తెచ్చాను. కనెక్ట్‌ చేసి స్విచ్‌ వేస్తే, తిరగడం మొదలయింది. కానీ, గాలిని పీల్చడం మాత్రం లేదు. ఇలాంటి వాటిని గురించి ఎవరినో అడిగేంత ఓపిక లేదు. స్పానర్‌ సెట్‌ తీసి యంత్రాన్ని ఎక్కడికక్కడ విడదీశాను. అన్ని భాగాలను బాగా శుభ్రం చేసి తిరిగి బిగించాను. ఈసారి మరింత బాగా తిరిగింది. కానీ గాలిని మాత్రం పీల్చదు. లోపల నేను మరీ శుభ్రం చేశానని అనుమానం వచ్చింది. యూనివర్సిటీ వర్క్‌షాప్‌కు వెళ్లి అక్కడ మిత్రులతో చర్చించాను. ‘ఇంతకూ ఆయిల్‌ పోసినవా?’ ఒకతను అడిగాడు. లైటు వెలిగింది. నేను విప్పినప్పుడు, ఒకానొక భాగంలో కొంత జిగట పదార్థం ఉంది. ఆయిల్‌ మాత్రం కాదు! అంటే ఆయిల్‌ ఆరిపోయింది. వెంటనే రాణీగంజ్‌ చలో! ఆయిల్‌ తెచ్చి పోశాను. ఈసారి గొట్టం వేలికి అతుక్కుంది. గురువుగారిని పిలిచి, ఆయన వేలికి గొట్టం పెట్టి ఆన్‌ చేసింది తడవు ఆశ్చర్యంగా అది వేలికి అతుక్కుంది! ‘అసాధ్యుడవు! పైసలు మిగిలించినవు కూడ!’ మెచ్చుకున్నారాయన. మామూలు మొదలు చాలా వెలగల యంత్రాల దాకా, అన్నింటినీ విప్పడం అలవాటయి పోయింది! పక్క డిపార్టుమెంట్ల వారు కూడా, నా కోసం వచ్చేదాకా వెళ్లింది పరిస్థితి! స్వయం ప్రతిపత్తి అట్లాంటిది!

మరో తీరు: ఎస్టరేజ్‌-డి అనే ఎంజైమ్‌ విశ్లేషణ ఈ ఖండంలోనే ఎక్కడా జరగలేదు. అందుకు అవసరమయిన పరికరాలు, పద్ధతులు అన్నీ అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఒక రసాయనం మాత్రం లేదు. అది అవసరమయేది మిల్లిగ్రాములలో. కానీ, అసలు దొరికినప్పుడు గద! రసాయనాలు ఏ దేశంలో దొరికితే, అక్కడి నుంచి తెప్పించడం మాకు అలవాటే! ఎన్‌ ఐ ఎన్‌, ఆర్‌ ఆర్‌ ల్యాబ్స్‌ లాంటి చోట్ల లైబ్రరీలన్నింటా రకరకాల కంపెనీల కేటలాగులన్నీ పరిశోధించాను. అప్పట్లో ఇంటర్‌నెట్‌ లేదు మరి! నాకు కావలసిన రసాయనం ఎక్కడా లేదు. చివరకు ఉస్మానియాలోనే బయోకెమిస్ట్రీ డిపార్టుమెంట్‌లో ఒక పాత కేటలాగులో రసాయనం పేరు కనిపించింది. ప్రాణం లేచి వచ్చింది. రోష్‌ అనే యూరపు కంపెనీ వారి దగ్గర రసాయనం ఉండేది. ఇటలీయా? మరో దేశమా? వారికి ప్రేమగా ఉత్తరం రాశాను. నెల తిరిగే లోపల నాకొక పార్సిల్‌ వచ్చింది. అందులో ఒక ఉత్తరం ఉంది. ‘మీరు అడిగిన రసాయనం మేమిప్పుడు తయారుచేయడం లేదు. చేసినా అది అవసరమయ్యేది మిల్లిగ్రాములలోనే కదా. చిత్రంగా మా స్టోర్‌లో ఒకటి రెండు సీసాలు కనిపించాయి. అందులో ఒకదాన్ని మీకు గిఫ్ట్‌గా పంపుతున్నాము. అది మీకు పనికివస్తే, అంతకంటే కావలిసింది లేదు’ అన్నారు వారు. వెతికినా దొరకని రసాయనం ఊరికే వంద గ్రాములు దొరికింది! విశ్లేషణ మొదలుపెట్టాను. మొదటిసారే అది బ్రహ్మాండంగా పని చేసింది! మా ల్యాబ్‌లో ఆ విధానమూ, ఆ రసాయనమూ రెండూ నా కృషి ఫలితాలు. నాకు పనికి వచ్చాయి. తరువాతి వారు వాడుకుంటే నేనెందుకు కుళ్లుకోవాలి?

వార్త: ఎస్టరేజ్‌ డి గురించి పేపర్‌ ప్రకటించామనుకుంటాను. అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు. కలకత్తా మిత్రులు నాకు ఉత్తరం రాసి, రసాయనం మాకు కొంచెం ఇవ్వగలవా? అని అడిగారు. నేను స్వయంగా సంపాయించింది అయినా, అది ల్యాబ్‌ ఉమ్మడి ఆస్తి అని భావన. అయినా పంపించాను. వారు పేపర్‌ ప్రకటిస్తే, అందులో నాకు ధన్యవాదాలు చెప్పే ప్రమాదం ఉంది. ఏమయిందో నాకు గుర్తు లేదు. మనం వెళ్లి మరొకరి దగ్గర ఏవో నేర్చుకున్నట్టే, మన దగ్గర నేర్చుకునేందుకు ఎవరో వస్తుంటారు. ఇక్కడ స్వార్థం అన్న లక్షణం, రహస్యం అన్న భావన అసలు లేవు. ఈ రకంగా నేను చాలా కొత్త టెక్నిక్స్‌ ప్రారంభించాను. తోటి వారికి నేర్పించాను. వారు వాడుతుంటే గర్వించాను!

సింకో కెమిస్ట్రీ: బయోకెమిస్ట్రీ లాంటి రంగంలో వేలు లక్షల విలువచేసే రసాయనాలు, రీఏజెంట్లను వాడి, కడిగి కాలువలో పోయడం మామూలే. ఆ పోసే వాష్‌ బేసిన్‌ పెద్దది. దాన్ని సింక్‌ అంటారు. మా తీరు నచ్చని మిగతా పొదుపరి శాఖల వారు మమ్మల్ని ‘సింకో కెమిస్ట్రీ’ అనేవారు. అయినా పరిశోధనలన్నీ మెదడుతో మాత్రమే జరగాలంటే కుదరదు గదా!

అదేమో గానీ, సైన్సు పరిశోధనలో ఉన్న వారికి, అంట్లు తోమడం మొదలు, కంప్యూటర్‌, ఫొటోగ్రఫీ దాకా ఎన్నెన్నో సంగతులు నేర్చుకోవలసిన అవసరం, అవకాశం వస్తాయి. నాకెందుకులే, ఎవరినో అడగ వచ్చు ననుకుంటే చెప్పలేను గానీ, నేను మాత్రం ఎదురయిన ప్రతి అవకాశాన్నీ అంది పుచ్చుకున్నాను. డాక్టర్‌ ఆఫ్‌ ఫిలాసఫీ అనే డిగ్రీ వచ్చింది. నేను దాన్ని వాడటం లేదు. కానీ బతుకుకు ఒక ఫిలాసఫీ దొరికింది. ఇవాళటికీ నా పనులన్నీ వీలయినంత వరకు నేనే చేసుకోవాలనుకుంటాను. కనుక ఎన్నో నేర్చుకున్నాను. పనులు చేసుకుంటున్నాను. అందులోని ఆనందమే వేరు!

కొసరు ముచ్చట: ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో నా పరిశోధన కాలం గురించి తలుచుకుంటే, అందరికన్న ముందు స్వీపర్‌ ముసలమ్మ గుర్తుకు వచ్చింది. ఆమె రాక ముందే నేను ల్యాబ్‌లో పనిలో ఉండేవాణ్ణి. ఊడవాలి గనుక ‘పంకలు బందుజెయ్‌!’ అనేది ముసలమ్మ. ‘నీవు చేయొచ్చు గదా?’ అని నా ప్రశ్న. ‘షాక్‌గొట్టి చచ్చిపోతే?’ ఆమె జవాబు. ‘నాకు గొట్టదా? నేను చస్తే ఫర్వాలేదా?’ అంటాను నేను నవ్వుతూ! ‘నీవు బాస జదివినవు గద. నీకు షాకు గొట్టదు!’ ఆమె జవాబు!