Saturday, October 24, 2026

తిండి పిండి ఎన్నో సంగతులు 2


తిండి పిండి ఎన్నో సంగతులు 2

1688 లో లండన్‌ లోని రాయల్‌ సొసైటీ లో ఒక సమావేశం జరిగింది. అక్కడ ఎడ్మండ్‌ హేలీ ఒక చిత్రమైన విషయాన్ని అందరిముందు ప్రకటించినడు. చెల్సీ అనే చోట తోట ఉంది. మామూలుగనే అక్కడ ఒక తోటమాలి ఉన్నడు. అతను అందరిలాంటి వాడు కాదు. అనవసరంగ అన్ని విషయాలను పరిశీలిస్తుంటడు. ఈ కాలం పద్ధతిలో చెప్పాలంటే సైన్స్‌ చూపు కలవాడు. పెద్ద మాటల్లో చెప్పాలంటే వైజ్ఞానిక దృక్పథం కలవాడు. ఆ తోటమాలి హేలీకి ఒక సంగతి చెప్పినడు. ఎండ తగలకుండ పెట్టిన మొక్కలు కొంత కాలానికి పాలిపోతయి, అన్నడు అతను. కొంత కాలానికి అవి వాడి చచ్చిపోతయి అని కూడ చెప్పినడు.ఈ సంగతులు అతను ఊహించి చెప్పలేదు. సైన్స్‌కు ఆధారమైన పరిశీలన, ప్రయోగాల ఆధారంగా ఆ సంగతులను అతను చెప్పగలిగినడు. హేలీ అంత కన్నా కొంచెం ఎక్కువ సైన్సు దృష్టితో ఆలోచించే  మనిషి. అప్పటికే ఎన్నో సంగతులను గమనించి అందరికీ చెప్పినడు. తోటమాలి చెప్పిన సంగతి అతనికి సత్యంగ తోచింది. దాన్ని అతను కూడ తప్పకుండ పరిశీలించి ఉంటడు. అప్పుడు అతనికి ధైర్యం కలిగింది. వెజిటబుల్‌ లైఫ్‌ అంటే మొక్కలు. అది కొనసాగాలంటే మొక్కలకు ఎండ తగిలేట్టు ఏర్పాటు చేయాలె అని అతను ధైర్యంగ రాయల్‌ సొసైటీలో ప్రకటించినడు.

ఎడ్మండ్‌ హేలీ ఖగోళ శాస్త్రం, అంటే ఆకాశంలోని, అంతరిక్షంలోని సంగతులను గురించి పరిశీలించేవాడు. అతను వచ్చి మొక్కలగురించి ఒక సంగతి చెపితే ఎవరన్న వింటరా? మనిషి ఎప్పుడు ఒకే రకంగ ఉంటడు. నాటికి నేటికి మనిషి తీరులో తేడా లేదు. కొత్త సంగతి చెప్పిన వారి మీద విరుచుకుపడేది మనిషికి అలవాటు. తరువాత అనుమానించేది మనిషి స్వభావంలో భాగం. అంతేకానీ తాము విన్నది నిజం అయి ఉండవచ్చు, అన్న భావన చాలా తక్కువ మందికి కలుగుతుంది. ఎడ్మండ్‌ హేలీ అంటే సైన్స్‌ రుచి అప్పటికే అనుభవించిన మనిషి. కొత్తగ ఆ రుచిని అనుభవించిన తోటమాలి ఆలోచనలను అతను సులభంగ అందుకోగలిగినడు. అందర అంత సులభంగ ఆ సంగతులను అందుకునేది, నాటికి, నేటికీ అనుమానంగనే ఉంటుంది. అందులో ఆశ్చర్యం లేదు. తెలిసిన ఆరు రుచులకు జతగ ఉమామీ అనే మరొకరు వచ్చి ఉందని, అది ఇంచుమించు వగరు వంటిదని కొన్ని సంవత్సరాలుగ పరిశోధకులు చెబుతున్నరు. కాని ఇప్పటికీ ఈ సంగతి ప్రజల్లోకి రాలేదు. నిజంగా ఉన్న ఒక రుచి పరిస్థితి ఈ రకంగ ఉంటే, కేవలం ఆలోచనలలో అనుభవించవలసిన సైన్స్‌ రుచి అంత సులభంగ అందుతుందా? అందదు అని వేరుగ చెప్పాలెనా?

సైన్స్‌ లో నాటికీ నేటికీ, అడుగడుగున ఎదురయ్యే అనుమానాలను గురించి మనం సానుభూతితో తెలుసుకోవాలె! అనుమానం రకరకాలుగ ఉండవచ్చు. అవునేమో అనుకోవడం ఒక రకం అయితే, కాదేమో అనడం బలం గల మరో రకం! మానవునికి అలవాటు ప్రకారం ఏ సంగతి చెప్పినా, ముందు వ్యతిరేకించాలె! అదొక సరదా! అందుట్లో, వారికి బహుశా ఒక రకమైన రుచి దొరకవచ్చు! కానీ అవునేమో అనుకుని అందిన సమాచారాన్ని విశ్లేషించేందుకు పూనుకుంటే మరొక రకమైన రుచి దొరుకుతుంది! విజ్ఞాన విషయాలకు సంబంధించి ఆలోచిస్తే సైన్స్‌ రుచి దొరుకుతుంది!

జొనాతన్‌ స్విఫ్ట్‌ అనే రచయిత గురించి చాలా మందికి తెలియక పోవచ్చు. గలివర్‌ అన్న పేరు మాత్రం చాలా మంది వినే ఉంటారు. ఆ పాత్రను సృష్టించింది ఈ రచయితనే! ఆ పాత్ర ద్వారా అతను ఎన్నో వింత విషయాలను మనుషుల అవగాహనకు తెచ్చే ప్రయత్నం చేసినడు. ఇప్పుడు ఆయన ప్రసక్తి రావడానికి కొంత కారణం ఉంది. జోనాతన్‌ స్విఫ్ట్‌ కొంచెంగా సైన్స్‌ రుచి తెలిసిన మనిషి లాగ ఉన్నాడు. అతను కొంటె మాటలతో తన రచనలను సాగిస్తడు. దాన్ని పెద్ద భాషలో చెప్పాలంటే వ్యంగ్య రచయిత అంటారు. 1726 లో అతను ఒక పుస్తకం రాసినడు. అందులో దోసకాయలోనుంచి ఎండను బయటకు లాగే ప్రయత్నం జరుగుతున్నది, అని అతను వ్యంగ్యంగ రాసినడు. అతను రాసినది చమత్కారం, అనే సరదా కోసం మాత్రమే అయినా, దోసకాయలు ఎండ ఆధారంగ పెరిగినయి, కనుక వాటిలో ఎండ ఉంటుంది, అన్న సైన్స్‌ అవగాహన అక్కడ వెనుక నుంచి తొంగి చూస్తూ ఉండడం, మనం అర్ధం చేసుకోవాలె! సైన్స్‌ రుచి అట్ల ఉంటుంది!

ఆ తరువాత మరో 50 సంవత్సరాలకు వియెన్నాలోని ఒక వైద్యుడు కొన్ని ప్రయోగాలు చేశాడు. ఆ కాలంలో వైద్యుడు అంటే వైద్యుడుగనే మిగిలే వాడు కాదు. వైద్యులు అంటే తెలివిగలవారు. కనుక వారు ఏమయినా చేస్తరు. ఎన్నో రకాల ప్రయోగాలు, కనీసం కాలక్షేపం కొరకు అయినా చేస్తరు. ఈ వైద్యుని పేరు ఇంజన్‌ హౌస్‌! వాళ్ళ అమ్మానాన్నలు, వంశంలో వాళ్లు సైన్సు రుచి బాగా తెలిసిన వారు అన్న సంగతి మనకు సులభంగనే అర్ధం అవుతుంది. అది ఇంటిపేరు! ఇక ఈ మనిషికి పెట్టిన పేరు జాన్‌! అందరికీ తెలిసిన నాలుగు అక్షరాల జాన్‌ కాదు. జనవరి నెలకు మొదటి మూడు అక్షరాలతో మాత్రమే ముద్దుగా పెట్టుకునే పేరు అది. ఈ మొదటి నెల పేరుగల డాక్టర్‌ గారు తన పరిశోధన ఫలితాలను 1779లో ప్రకటించినడు. అందులో అతను మొక్కల పెరుగుదలకు వెలుతురు ప్రాముఖ్యాన్ని అనుమానం లేకుండ ప్రకటించినడు.  అంతేకాకుండ ఎండ వేడిమిలో మొక్కలు ఒక విష వాయువును పీల్చుకుంటయి. మనకు ఎంతో ఉపకరించే మరొక వాయువును బయటకు వదులుతయి అని కూడా తాను గమనించినట్టు ప్రకటించినడు. ఇవాళ ఈ సంగతి చిన్న పిల్లలు కూడా చెప్పగలుగుతరు. రాత్రిపూట ఈ వ్యవహారం కొంతవరకు తలకిందులు అవుతుంది, అన్న సంగతి చాల మందికి తెలిసి ఉండక పోవచ్చు. మొక్కలు కార్బన్‌ డై ఆక్సైడ్‌ అనే వాయువులు పీల్చుకుంటయి. ఆక్సిజన్‌ లేదా ప్రాణవాయువు అనే వాయువును బయటికి వదులుతయి. అది మిగతా జీవులకు ప్రాణం పోస్తుంది.

ఈ రకంగ చూస్తే ఇంజన్‌ హౌస్‌ అనే ఈ వైద్యుడు ఈ ప్రపంచం మనుగడకు కారణమైన రసాయనిక చర్యను కనుగొన్న గొప్ప పరిశోధకుడుగ మన ముందు నిలిచినడు అని అర్ధం. తన పని తాను చేసుకుని చప్పుడు కాకుండ ఈ డాక్టర్‌ పండుకోని ఉంటే, కిరణజన్య సంయోగ క్రియ అనే ఫొటోసింథసిస్‌, అనే తిండి, పిండి పదార్థం తయారయ్యే పద్ధతి గురించి తెలిసేందుకు మరి కొంత కాలం పట్టి ఉ౦డేది.

ఆ తరువాత నెమ్మదిగ మొక్కలు పిండి పదార్థం తయారుచేసే కార్యక్రమం గురించి అర్ధం చేసుకున్నరు. కర్బన ద్వి ఆమ్ల జనిదము అని మాకు చిన్నప్పటి లో చెప్పిన కార్బన్‌ డై ఆక్సైడ్‌ ను వాతావరణం నుంచి గ్రహించి మొక్కలు సూర్యరశ్మి ఆధారంగ చక్కెర పదార్థాలను తయారు చేస్తయి. ఇందులో నీటికి కూడా ప్రధానమయిన పాత్ర ఉంది.

చక్కెర అనంగనే మనకు చెరుకు నుంచి తయారుచేసిన చక్కెర ఒక్కటే గుర్తుకు వస్తుంది. చాలాచోట్ల బీట్‌ దుంపల నుండి కూడా చక్కెర తయారు చేస్తరు. ఆ సంగతి మన వాండ్లకు ఎక్కువగ తెలియదు. ఈ చక్కెర ఒక రకం. దాన్ని సుక్రోజ్‌ అంటరు. ఇది చాలా మందికి తెలియదు. గ్లూకోజ్‌ అన్నమాట మాత్రం చాలామందికి తెలిసే ఉంటుంది. ఈ గ్లూకోస్ ఆధారంగనే మనకు తెలిసిన పిండిపదార్థాలు అన్ని తయారవుతయి. మొక్కలలో ఆకులలో కూడా స్టార్చ్‌ అనే పిండి పదార్థం తయారవుతుంది. అందరికీ తెలియవలసిన విషయాలు కొన్ని ఎవరికీ పట్టకుండ ఉండిపోతే జీవితంలో కొంత రుచి కోల్పోయినట్టు లెక్క. కానీ అదేపనిగ ఈ విషయాలనే పట్టించుకుంటే మరికొన్ని రకాల రుచులు దూరమవుతయి.

పాట విన్నట్టే, సినిమా చూసినట్టే, మిగతా సరదాలు అన్నింటినీ పట్టించుకున్నట్టే, అప్పుడప్పుడు సైన్సు గురించి కూడా పట్టించుకుంటే జీవితంలో పస పెరుగుతుంది. ఆసక్తికరమైన అంశాలను ఆధారంగా సైన్స్‌ రుచిని పెంచుకోవాలె. దాన్ని అందరితోటి పంచుకోవాలె.


 

Friday, October 23, 2026

వేటగాడు - దుప్పి పెళ్లాం : ఆఫ్రికన్ జానపద కథ


వేటగాడు - దుప్పి పెళ్ళాం

 అనగనగా ఒకప్పుడు ఒక వేటగాడు ఉండేవాడు. అతనికి జంతువుల గురించి చాలా తెలుసు. కానీ తన దుప్పి పెళ్ళాన్ని పట్టి ఉంచడం గురించి కొంత కూడా తెలియదు.

ఒకనాడు అతను వేటాడుతూ అడవిలో తిరుగుతున్నాడు. అక్కడ ఒక మడుగు కనిపించింది. జంతువులన్నీ ఆ మడుగులోకి నీళ్లు తాగడానికి వస్తుంటాయి. వేటగాడు కనిపించకుండా దాగి ఉండి ఎదురు చూస్తున్నాడు. అంతలో దుప్పుల గుంపు ఒకటి అక్కడికి వచ్చింది. అతను తన విల్లు అమ్ములను సిద్ధం చేసుకుంటున్నాడు. అయితే అనుకున్నట్టు దుప్పులు తలవంచి నీళ్లు తాగడం లేదు. పైగా అవి తమ చర్మాలను వదిలేశాయి. మనుషులుగా మారిపోయాయి. అవన్నీ చక్కని దుష్టులు వేసుకుని ఉన్నాయి. దగ్గరలో ఉండే సంతకు పోవాలని అవి తమలో తాము మాట్లాడుకోవడం వేటగానికి వినిపించింది.

దుప్పులు వెళ్లిపోయిన తర్వాత వేటగాడు బయటకు వచ్చాడు. అవి తమ చర్మాలను దాచిన చోటికి చేరుకున్నాడు.

ఈ చర్మాలలో నుంచి ఒకదాన్ని తీసుకుంటాను. ఇక వింత దుప్పులు తిరిగివచ్చేదాకా ఇక్కడే వేచి ఉండి ఏమవుతుందో చూస్తాను, అనుకున్నాడతను తనలో తాను.

వేటగాడు అన్నింటికన్నా అందమయిన చర్మాన్ని ఎంచుకున్నాడు. ఆ తరువాత ఒక పొడుగాటి చెట్టెక్కి కూచున్నాడు. నీటిమడుగును ధ్యాసగా చూస్తున్నాడు.

సాయంత్రం అయ్యేసరికి సూర్యుడు అస్తమించసాగాడు. ఆ జీవులు తిరిగి వచ్చాయి. అవి తమ తమ చర్మాలను మళ్లీ తీసుకుని మనిషి రూపం మీదనుంచి తొడుక్కున్నాయి. అన్ని మళ్లీ దుప్పులుగా మారిపోయాయి. కానీ ఒక్క అందమయిన యువతికి మాత్రం తన చర్మం దొరకనే లేదు.

మిగతా దుప్పులు చర్మం వెతకడంలో ఆమెకు సాయం చేశాయి. కానీ అది ఎక్కడా దొరకలేదు. చర్మం వేటగాని దగ్గర ఉన్నదాయె. చివరకు దుప్పులన్నీ తమ దారిన తాము వెళ్ళిపోయాయి. చర్మం దొరకని ఆడమనిషిని అక్కడే వదిలేశాయి, అన్నమాట.

దుప్పి ఆడమనిషి ఏడవ సాగింది. మిగతా దుప్పులన్నీ వెళ్ళిపోయాయి, అని చూచిన తర్వాత వేటగాడు చెట్టు దిగి కిందకు వచ్చాడు.

అమ్మాయీ, ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు? అడిగాడు అతను.

మొదట్లో దుప్పి ఆడమనిషి ఏమి చెప్పలేదు.

నీ సంగతి రహస్యం అయితే నేను దాన్ని కాపాడుతాను, అని వేటగాడు మాట ఇచ్చి నమ్మ పలికాడు.

చివరికి దుప్పి అమ్మాయి తన చర్మం కనిపించడం లేదని ఒప్పుకున్నది.ఆ చర్మం దొరికితే తప్ప తాను దుప్పిగా మారడం వీలుకాదని చెప్పింది.

ఇప్పుడు నాకు ఇంకా ఇల్లంటూ లేదు. ఏం చేయాలో తోచడం లేదు, ఆమె ఏడవ సాగింది.

నీవు నన్ను పెళ్లి చేసుకోవాలి, అన్నాడు వేటగాడు. అతను తన కుటుంబం గురించి ఆమెకు చెప్పాడు. కాంపౌండ్ లో వాళ్లు ఆమెను ఆదరంగా ఆహ్వానిస్తారని కూడా చెప్పాడు.

నీ మొదటి పెళ్ళాం నీ నుంచి నా రహస్యాన్ని తెలుసు కుంటుంది, అన్నది దుప్పి ఆడమనిషి.

రహస్యాన్ని తన మరో భార్యకు చెప్పను గాక చెప్పనని వేటగాడు హామీ ఇచ్చాడు. చివరికి దుప్పి ఆడ మనిషి వేటగాడిని పెళ్లాడడానికి ఒప్పుకున్నది. ఆమె చర్మాన్ని తానే దాచి ఉంచానని అతను అప్పుడు ఒప్పుకున్నాడు. అయినా సరే వేటగాడిని పెళ్లాడుతానని ఆమె చెప్పింది. ఆ రకంగా ఆమె అతని వెంట నడుస్తూ అడవి నుంచి అతని కాంపౌండ్ వైపు వచ్చేసింది.

ఈ కొత్త పెళ్ళాం ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? వేటగాని మొదటి భార్య అడగనే అడిగింది.

కానీ అతను మాత్రం అసలు నిజం చెప్పనేలేదు.

ఒక్కొక్కసారి ఆమె మరొక వేటగాని కూతురు అని చెప్పేవాడు. మరోసారి ఆమె అడవికి అటువైపు దూరాన ఉన్న మరొక పల్లె మనిషి అనే వాడు.

వేటగాడు, అతని కొత్త పెళ్ళాం సంతోషంగా కొన్ని సంవత్సరాలు పాటు కలిసి బతికారు. వాళ్లకు ముగ్గురు పిల్లలు కూడా పుట్టారు. అయినా వేటగాని మొదటి పెళ్ళానికి మాత్రం కొత్త పెళ్ళాం గురించి తెలుసుకోవాలని గట్టి కోరికగా ఉండేది. అడవిలో నుంచి పెళ్ళాలు ఎలా వస్తారు?

మీ నాన్నగారి ఇల్లు ఎక్కడ? ఆమె దుప్పి ఆడ మనిషిని చాలాసార్లు అడిగింది.

చాలా దూరం, అని దుప్పి ఆడమనిషి జవాబు చెప్పింది. అంతకుమించి ఒక్క ముక్క కూడా చెప్పలేదు.

ఒకనాడు వేటగాని మొదటి పెళ్ళాం ఒక మనిషి అమ్మిన తాటిరసం కొని చాలా రుచిగల తాటి సారాయం తయారు చేసింది. అది మరీ రుచిగా ఉన్నందుకు వేటగాడు ఆ పూట తెగతాగేశాడు. అదే అవకాశం అనుకొని మొదటి పెళ్ళాం ప్రశ్నలు మొదలుపెట్టింది.

మొగుడా, చెప్పక తప్పదు. నీ రెండవ పెళ్ళాం నిజంగా ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? ఆమె అడిగింది.

వేటగానికి తన మీద తనకే ధ్యాస లేదు. మరీ మరీ అడిగిన తర్వాత అతను దుప్పి పెళ్ళాం రహస్యాన్ని బయటపెట్టేశాడు.

ఇద్దరు పెళ్ళాలు కీచులాడుకున్నారు. వండిన మాంసం పులుసును, అన్నాన్ని, దుప్పిఆడమనిషి పిల్లలకు ఎంత ఇవ్వాలి, పెద్దపెళ్ళాం పిల్లలు వయసులో పెద్దవాళ్లు, భారీగా ఉన్నవాళ్లు, మరి వాళ్ళకి ఎంత ఇవ్వాలి, అని తగవు పడ్డారు. పెద్దపెళ్ళానికి చాలా కోపం వచ్చింది.

మరీ అంత మిడిసి పడకు, నీవు దుప్పివి, నీ చర్మం మొగుడు గారి గదిలో ఉంది చూడు. అంటూ ఆమె అరిచింది.

ఇక తన రహస్యం బయటపడిపోయిందని తెలుసుకున్న దుప్పి ఆడమనిషి వెంటనే అడవికి తిరిగి వెళ్లిపోవాలని నిర్ణయించుకున్నది. ఆమె వేగంగా మొగుడిగదికి  వెళ్ళింది. దాచి ఉంచిన చర్మాన్ని తీసుకున్నది. దాన్ని నీటిలో కొంతసేపు నానబెట్టింది. ఆ తర్వాత తన శరీరానికి సరిపడుతుందా అని కొలత చూచింది. తనకు అది సరిగా వచ్చేదాకా ఆమె చర్మాన్ని నీటిలో నానబెట్టింది. చివరికి ఆమె దాన్ని తొడుక్కున్నది, దుప్పిగా మారిపోయింది. అంతసేపు ఆమె భర్త, ముగ్గురు పిల్లలు వేరుశనగ పొలంలో పనిచేస్తూ అక్కడే ఉండిపోయారు.

వేగంగా పరిగెడుతూ దుప్పి ఆడమనిషి కాంపౌండ్ నుంచి పరిగెత్తసాగింది. ఎత్తుగా పెరిగిన గడ్డిలో నుంచి దారి వెతుక్కుంటూ పొలానికి చేరుకున్నది.

పొలం కనిపించింది. ఆమె తన తోకతో తన ముగ్గురు పిల్లలను తట్టింది. వాళ్ళు ముగ్గురు చూస్తుంటే గానే అందమైన దుప్పి పిల్లలుగా మారిపోయారు.

ఇక సెలవు మరి, మీరు నన్ను, నా పిల్లలను బాగా చూచారు. కానీ నా రహస్యం మీ మొదటి భార్యకు తెలిసిపోయింది, అంటూ ఆమె ఏడుస్తూ భర్తతో చెప్పింది.

వెళ్ళకు, వదిలి వెళ్ళకు, మొగుడు అడుక్కున్నాడు.

మేము వెళ్లక తప్పదు, ఆమె ఏడుస్తూనే జవాబు చెప్పింది. పిల్లలతో పాటు పరుగు తీస్తూ ఆమె అడవిలోకి మాయమయింది.

మొగుడు చాలా కోపంగా తన కాంపౌండ్ కు తిరిగి వచ్చాడు. అతను మొదటి భార్యను కూడా ఇంట్లో నుంచి తరిమేశాడు.

 


 

Wednesday, October 21, 2026

లోకాభిరామం : అంతరంగం


అంతరంగం

ఒక తరంగం

మానవునకూరకయే సంతోషము గలుగుటయను నొక లక్షణమున్నది. ఏదియో యిష్టమయిన విషయము జరుగును. అది నిజముగ నంత సంతోష కారకము గానవసరము లేకున్నను మానసిక పరిస్థితినిబట్టి గొప్ప సంతోషము పుట్టును. ఆ భావము తెలియుచుండును. అయినను సంతోషము సంతోషమే. ఎవరికోనొక పని నప్పగింతుము. వారికది నిజమునకు గొప్ప పనిగాదు. చాల సులభముగ వీలగు సంగతి. వారు దూర దేశమున నుండువారు. అయినను నిన్ను గుర్తుంచుకొని నీ పని జేసిరి. అప్పుడు గలుగుయానందము అంతము లేనిది. ‘ఎవరును నిన్ను గోరకున్నచో నీ బ్రతుకు దండుగ’యని యొకరెవరో అనియున్నారు. ఎవరో కొందరి యందు, నీ పట్ల గొప్ప భావములుండుట గూడ నందరికి వీలుగాని విషయము. నీవొకరి ఇంటికి పోనే పోవు. వారు రమ్మనుచుందురు. నీవు మాత్రము పోవు. ఏదోనాడు పోదువు. వారు పండుగ జేసినంత పనిజేతురు. నీవుక్కిరిబిక్కిరిగాక తప్పదు. నీలోని ఏ లక్షణము వారి నాకర్షించినదో తెలిసినచో నట్టి బంధము మరింత ఆనందదాయకముగ నుండును. ప్రతి మానవునకును ఇట్టి నేస్తములు ఒకరిద్దరయిన నుండవలయును.

ఇక మరియొక తీరున్నది. పదునేను దినముల తరువాత మొగము జూచుకొనుట. నిజమున కిరువురును నిత్యము కలిసియుండవలసిన వారు. మధ్యనెందుకో యెడము వచ్చినది. ఎట్లుంటివని వారడుగరు. వీరును అడుగరు. ఒకరు లేక మరియొకరికి గుదురదు. అది ప్రేమము గాదు. కేవల ప్రాపంచిక బంధము. అందు వ్యక్తిగతమగు భావములకు, బంధములకు తావు లేనే లేదు. ఇక ప్రాపంచిక కార్యములన్న నట్లే పొడి పొడిగ నుండును గదా!

ఒకడు గొప్పవాడు. అయినను, అందరిని హాయిగా పలుకరించును. వానినందరును గుర్తుంచు కొందురు. పొడిపొడి బ్రతుకులనెందుకు గుర్తుంచు కొనవలె? నిజమునకు వాటిని తొలగించుకోవలె!

----

నమ్మండి, రెండు వేల సంవత్సరంలో మార్చ్ యిరవయి, సోమవారము నాడు నా డయరీలో రాసుకున్న మాటలివి. నాకు డయరీ రాయడం అలవాటుంది. లేదు. అంటే అప్పుడో ఇప్పుడో రాస్తనని అర్థము. రాసిన నాడు ఇట్లగుంటుంది. భాష ఎప్పటికీ ఈ తీరుగనే ఉండకపోవచ్చు!

చిన్నప్పుడు బడిలో ‘దినచర్య’ అని రాయించే వారు. ‘నేను ఉదయముననే ఆరుగంటలకు లేచి కాలకృత్యములు తీర్చుకొని, స్నానము చేసి, దేవుని ప్రార్థించితిని’ అదో! అక్కడనే అబద్ధాలు మొదల యినయి. బడికి బయలుదేరే లోపల చేసిన సంగతులన్ని రాస్తే, అందరు ఆశ్చర్యపోతరు. చెయ్యని పనులు చేసినట్లు చెప్పకుంటే, తప్పు పడతరు. నీతులు చెప్పుతరు. ఎందుకో తెలియదు గాని, నాకు మొదటి నుంచి అబద్ధాలు చెప్పేది అలవాటు లేదు. నేనేమీ గాంధీని గాదు, గాంధేయవాదిని అంతకన్నా కాదు. అబద్ధాలు చెప్పేందుకు చేతగాలేదు. ఆ కారణంగ, బడి దినచర్యలో ఒకనాడు, మూడవ పీరియడులో ఫలాని సారు వచ్చిరిగాని, పాఠము చెప్పలేదు, అని రాసినట్లున్న. సరిగ్గా, ఇవే మాటలా, గుర్తులేదు గానీ, ఇటువంటిదే ఒక నిజం రాసిన. ఆ సారు, అనగా పంతులు, అనగా టీచరు (టీచర్ అంటే ఆడమనిషి మాత్రమే అని ఒక అవగాహన ఉండేది. ఇప్పటికీ ఉందేమో? అయ్యా! నా నౌకరి పోగొట్టాలని ప్రయత్నమా, అని హాయిగ నవ్వినట్లు గుర్తుంది. అప్పటి దినచర్య నిత్యం ఒకే రకంగ ఉండేది. ఈ సంగతి అప్పట్లో తోచినట్టు లేదు. తరువాత అర్థమయింది. నిజానికి తరువాత, దినచర్యలన్ని ఎప్పటికి ఒకటే తీరుగ ఉంటయని గూడ అర్థమయింది!

హైస్కూల్‌లో ఉండంగ, ప్రొఫెసర్ వేదాంతాచార్యులు అనే దూరపు తాతగారు, ఏ స్కూల్‌డే కార్యక్రమానికో ముఖ్య అతిథిగా వచ్చి, డయరీ రాయడము గురించి, అందువలన కలుగు మంచి చెడులను గురించి చక్కగ వివరించినరు. అప్పుడు నిజంగ డయరీ రాయాలని కోరిక మొదలయింది. మనకు ఒక డయరీ రాజమును ఎవరివ్వవలె? ఎవరో ఇచ్చిన సంవత్సరము,  నేను ఉదయముననే లేచి’ అని కాకున్నా చేసిన, చూచిన సంగతులను రాసే ప్రయత్నం మొదలయింది. ‘మనమేమన్నా ప్రెసిడెంటాఫ్ ఇండియానా, పెద్ద మనుషులమా? ఏముంటయి రాసుకునేందుకు, అని అప్పట్లో తోచలేదేమో? తరువాత తోచింది. ప్రతి సంవత్సరము డయరీ ఒకటి గాదు, ఎక్కువ సంఖ్యలో ఇచ్చేవారు చుట్టు చేరిన తరువాత, రోజులు ఒకదానికి ఒకటి ట్రూ కాపీలు’ అన్న ఆరుద్రగారి వాక్యం అర్థమయింది. దినచర్యగాదు, దినసరి ఆలోచనలు రాసుకుంటే తరువాత చదువుకుంటే కనీసం నవ్వు రావొచ్చు గద, అని ఆలోచనల డయిరీ కొంత కాలం సాగింది. ఆలోచనలు కూడ, నిత్యం కొత్తగ రావాలంటే, అంత సులభంగాదు! కనుక డయరీ రాత మీద, గురించి, అంత పట్టింపు లేదు.

డయరీ చాల వ్యక్తిగతం గనుక, అది రహస్యమని, కొందరనుకుంటరట. నాకట్లాగ ఎన్నడు తోచలేదు. నా బతుకులాగనే, డయరీలు కూడ ఓపన్ బుక్! బట్టబయలు! మిత్రులొకరు డయరీలో కొన్ని పేజీలు చదివి, బాగుంది! అందరూ చదివితే బాగుంటుంది’ అన్నరు. ఈ మాటలో మొదటి భాగం ఆయన ఇష్టం. రెండవది మాత్రం కష్టం!

మరో తరంగం:

 కల వంటి బతుకు. బతుకు వంటి కల. ఏది నిజం? ఏది కల? ఎక్కడుంది తేడా? కలా, నిజమా తేల్చుకునేందుకు గిల్లుకోని చూచినట్లు చెప్పతరు. గిల్లుకోని లాభం లేదు. నిద్ర నిజం. కల నిజం. కలలో సంగతి మాత్రం కల. అంటే కల్ల. అంటే అబద్ధం. బతుకు నిజం. ఇవాళ నిజం. అన్నం నిజం. పోనీ ఇడ్లీ నిజం. తిండీ, నిద్రకన్న నిజమయిన సంగతులు ఉండవు గద! వాటిని మనం ఎన్నడు మరిచిపోము. అవి మరి బతుకుకు ఎంతో ముఖ్యం! అవే బతుకు అనేటంత ముఖ్యం. ఆలోచించండి. పని జరగనీ జరగకపోనీ, సాపాటు మాత్రం జరగవలసిందే. వద్దన్నా నిద్ర ముంచుకు వస్తుంది. ఇంట్లో, వంట్లో సుఖంగా ఉండనీ, ఉండకపోనీ, సాపాటు జరగవల సిందే. అంత మామÖలుగ ఉంటే అన్నం తినవచ్చు. ఏ కొంచెం అనారోగ్యమయినా అన్నం పనికిరాదు. రొట్టె కావాలె. డబల్ రొట్టె కావాలె. (కొంతమంది మామూలుగనే రొట్టె, డబల్ రొట్టె తిని బతుకుతరని మనకు తెలియదు) జ్వరమొస్తే పండ్లు గావాలె. పాలు గావాలె. నాకు పాలు అంతగ యిష్టం ఉండవు. కనుక జ్వరం వస్తే రుచిగ ఏదన్న తాగవచ్చని ఎదురు చూపులు. పండ్ల రసం కావాలె. ఇష్టమయిన పండ్లరసం తాగాలంటే జెరం రావాలె. (కొంతమంది మామÖలు గనే, పండ్లు, పాలు, రసాలు తాగి బతుకుతరని మనకు తెలియదు) పక్కన శవం ఉన్నా సరే, మనం శవం పక్కన ఉన్నా సరే, కాఫీ కావాలె. ప్రాణం పోతున్నా సరే పాలు కావాలె. శవం పక్కన ఉండగా, హాయిగ పండుకోని, రావలసిన వారెవరో వచ్చిన తరువాత, జరగవలసిందేమో, తగిన ఏర్పాట్లు చూడడం కొత్తగాదు గద! తగిన ఏర్పాట్లలో తిండి, నిద్ర ముందుంటయి. నిత్యమూ నిద్ర తప్పదు. నిత్యమూ తిండి తప్పదు. అవి మన బతుకులకు పునాదులని మనం గట్టిగ నమ్ముతున్నము మరి!

తిండి, నిద్రలలాగే, నిత్యం, ఆలోచన, సమీక్ష అవసరమని, అనుకోగలమేమో గమనించండి. ఏమి చేసినము? ఏమి చేయవలసి ఉన్నది? ఏమనుకుంటున్నము? ఏమి జరుగుతున్నది? తేడా ఎక్కడున్నది? నిత్యం కనీసం నాలుగు నిమిషాలు ఆలోచించే ఓపిక తీరిక ఉన్నయా?

అవి మన బతుకులకు అవసరం గాదా? ఆలోచన లేకుండ బతకవచ్చునా? బతికితే ఎంత కాలం? తిండి, నిద్ర కొరకు ఎన్ని ప్రయాసలు పడి ఏర్పాట్లు చేసుకుంటున్నము? బతుకంత మంచి తిండి, సుఖంగ నిద్ర అందాలని గద, మిగతా ప్రయత్నాలన్నీ! అదే పద్ధతిలో, ఆలోచన, అవగాహన కూడా, అవసర మనుకుంటే ఎంత బాగుంటుంది? బతుకు ప్రయాణంలో గమ్యం ముఖ్యమా, తతంగం ముఖ్యమా, ఆలోచన అవసరం గద! కల నిజమా? నిజం కలవలె ఉన్నదా, అర్థం చేసుకోవాలె గద! ఇదంతా ఆలోచన లేకుండ వీలవుతుందా?

ఈ ఆలోచన కలిగిన తరువాత నమ్మండి. తిండి సయించదు. నిద్ర పట్టదు. వాటి ప్రాముఖ్యం తెలుస్తుంది. కనీసం తగ్గుతుంది. వాటిని వదలాలని ఎక్కడ లేదు. వాటిని పట్టుకోని వేలాడాలని కూడ లేదు. అది సంగతి. నిత్యం చేసే పనులే చేస్తే, నిత్యం లాగనే ఇవాళా ఉంటుంది. ఆలోచించాలె గదా!

ఆలోచించకుండ బతుకుతున్నంత సేపు అంత  బాగనే ఉన్నదన్న భావము ఉంటుంది. అసలు ఆ భావము కూడా ఒక ఆలోచన కనుక అదికూడ ఉండదు. బతుకు బండి గతుకులున్నా సరే ముందుకు సాగుతుంటుంది. ఆలోచన మొదలయితేనే అంత కష్టము. కనుకనే శానమంది ఆలోచించకుండనే బతుకుతరు. వెళ్లిపోతరు కూడా. కానీ బతుకులో స్వారస్యము మిగులదు.

ఆలోచించే వారు కష్టపడతరు. కష్టము బాగుంటుంది. కనుక ఆలోచించాలె.